Khái niệm bệnh theo mùa thường được dùng để nói về những vấn đề sức khỏe có xu hướng xuất hiện nhiều hơn trong một số điều kiện thời tiết nhất định. Tuy nhiên, mùa chỉ là một yếu tố liên quan chứ không phải căn cứ để xác định nguyên nhân. Bài viết thuộc nhóm bệnh thường gặp và kiến thức sức khỏe, nhằm giúp phụ huynh hiểu các biểu hiện phổ biến, nhận biết dấu hiệu cần thận trọng và chủ động phòng bệnh cho trẻ. Hãy cập nhật thông tin cùng Sống Đẹp Khỏe ngay nhé.
Nhận Biết Các Bệnh Theo Mùa Thường Gặp Ở Trẻ Em
Mỗi loại tác nhân có con đường lây truyền và biểu hiện khác nhau. Có nhóm lây qua giọt bắn đường hô hấp, có nhóm lây qua bàn tay hoặc bề mặt nhiễm bẩn. Trong khi sốt xuất huyết lại liên quan đến muỗi truyền bệnh. Hiểu được sự khác biệt này giúp cha mẹ lựa chọn biện pháp phòng ngừa phù hợp hơn.
Dù vậy, không nên tự xác định tình trạng của trẻ chỉ dựa vào mùa hoặc một triệu chứng riêng lẻ. Sốt, ho, nôn, tiêu chảy hay phát ban đều có thể xuất hiện trong nhiều bệnh khác nhau. Nếu phụ huynh cảm thấy không chắc chắn, việc cho trẻ thăm khám sớm sẽ giúp hạn chế bỏ sót dấu hiệu quan trọng.
| Nhóm vấn đề thường gặp | Thời điểm có thể gia tăng | Biểu hiện cần quan sát |
|---|---|---|
| Cúm và nhiễm khuẩn hô hấp | Mùa lạnh, thời điểm chuyển mùa hoặc khi trẻ tập trung đông | Sốt, ho, đau họng, sổ mũi, mệt |
| RSV và viêm tiểu phế quản | Thường tăng trong một số mùa lạnh hoặc mùa mưa tùy khu vực | Khò khè, thở nhanh, bú kém |
| Sởi | Có thể xuất hiện bất kỳ thời điểm nào khi miễn dịch cộng đồng giảm | Sốt, ho, chảy mũi, mắt đỏ, phát ban |
| Tay chân miệng | Có thể tăng vào thời điểm giao mùa, trẻ đi học đông | Loét miệng, phát ban ở tay, chân, mông |
| Tiêu chảy cấp | Mùa nóng, mưa lũ hoặc khi vệ sinh thực phẩm chưa bảo đảm | Đi ngoài phân lỏng, nôn, khát, tiểu ít |
| Sốt xuất huyết | Thường tăng trong và sau mùa mưa | Sốt cao, đau đầu, nôn, phát ban, xuất huyết |
Cúm mùa, cảm lạnh và nhiễm khuẩn đường hô hấp
Cúm mùa thường khởi phát khá nhanh với sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và cảm giác mệt nhiều. Trong khi đó, cảm lạnh thông thường có thể bắt đầu từ từ hơn. Triệu chứng nổi bật với hắt hơi, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi. Tuy nhiên, biểu hiện thực tế ở trẻ em rất đa dạng nên cha mẹ khó phân biệt bệnh theo mùa chính xác nếu chỉ quan sát tại nhà.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới về cúm mùa, cúm có khả năng lây lan khi người nhiễm ho hoặc hắt hơi. Trẻ đi học, sinh hoạt trong phòng kín hoặc thường xuyên dùng chung đồ vật có thể tiếp xúc với nhiều giọt bắn và dịch tiết hô hấp. Việc rửa tay, che miệng khi ho và hạn chế tiếp xúc gần lúc đang có triệu chứng. Đây là một số bệnh thường gặp ở trẻ.
Cha mẹ nên quan sát cả trạng thái chung thay vì chỉ tập trung vào con số trên nhiệt kế. Một trẻ vẫn uống được, giao tiếp bình thường và thở đều thường có biểu hiện khác với trẻ lừ đừ, thở gắng sức hoặc gần như không uống được. Nếu trẻ sốt kèm khó thở, tím tái, co giật, đau ngực, mất nước hoặc triệu chứng đã giảm rồi tăng trở lại, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
RSV và viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ
Virus hợp bào hô hấp, thường gọi là RSV, có thể gây biểu hiện giống cảm lạnh ở nhiều trẻ. Các dấu hiệu thường gặp gồm chảy mũi, nghẹt mũi, ho, hắt hơi, giảm cảm giác thèm ăn, sốt hoặc khò khè. Triệu chứng có thể xuất hiện theo từng giai đoạn thay vì đồng loạt trong cùng một ngày.
RSV một loại bệnh phổ biến tại Việt Nam
Trẻ sơ sinh đôi khi không có biểu hiện điển hình như trẻ lớn. Bé có thể quấy nhiều, giảm hoạt động, bú ít hoặc khó thở mà không sốt rõ. Theo CDC về biểu hiện của RSV, khó thở, uống không đủ nước hoặc triệu chứng nặng dần là những lý do cần liên hệ nhân viên y tế sớm.
Khi quan sát nhịp thở, cha mẹ nên để trẻ nằm hoặc ngồi yên trong vài phút. Những biểu hiện như cánh mũi phập phồng, vùng dưới xương sườn lõm vào khi hít thở, tiếng rên, ngừng thở thoáng qua hoặc môi chuyển màu bất thường đều cần được chú ý. Trẻ bú ngắt quãng liên tục vì phải dừng lại để thở cũng có thể đang gặp khó khăn về hô hấp.
Nguy cơ bệnh theo mùa diễn biến nặng có thể cao hơn ở trẻ sinh non, trẻ còn quá nhỏ, trẻ có vấn đề về tim phổi hoặc khả năng miễn dịch suy giảm. Vì vậy, cùng một mức độ ho nhưng cách theo dõi giữa các trẻ không hoàn toàn giống nhau. Gia đình nên trao đổi trước với bác sĩ để biết kế hoạch xử lý phù hợp khi bước vào mùa hô hấp.
Sởi và những biểu hiện dễ nhầm với phát ban thông thường
Sởi là bệnh theo mùa có tính truyền nhiễm có khả năng lây lan mạnh qua đường hô hấp. Biểu hiện ban đầu thường gồm sốt, ho, chảy nước mũi, mắt đỏ hoặc chảy nước mắt. Sau vài ngày, ban có thể bắt đầu ở vùng mặt, cổ rồi lan dần xuống thân mình và các chi.
Không phải mọi trường hợp sốt phát ban đều là sởi. Trẻ có thể phát ban do nhiều nguyên nhân. Các nguyên nhân gồm dị ứng, nhiễm virus khác, côn trùng cắn hoặc kích ứng da. Cha mẹ không nên dựa vào hình ảnh trên mạng để tự kết luận. Màu sắc và hình dạng của ban có thể thay đổi theo ánh sáng. Các đặc điểm này cũng phụ thuộc vào màu da và giai đoạn xuất hiện.
Theo WHO về bệnh sởi, bệnh có thể gây nhiều biến chứng. Nguy cơ đặc biệt cao ở trẻ nhỏ chưa có miễn dịch phù hợp. Nếu nghi ngờ trẻ mắc sởi, cha mẹ nên gọi trước cho cơ sở y tế. Nhân viên y tế sẽ hướng dẫn cách đưa trẻ đến khám an toàn. Cách này giúp cơ sở chuẩn bị khu vực tiếp nhận phù hợp. Đồng thời, nguy cơ lây sang trẻ khác trong phòng chờ cũng được hạn chế.
Trong lúc chờ hướng dẫn, trẻ nên nghỉ tại nơi thông thoáng. Trẻ cần hạn chế tiếp xúc gần với người chưa có miễn dịch. Phụ nữ mang thai và người có sức đề kháng yếu cũng cần tránh tiếp xúc. Người chăm sóc cần đeo khẩu trang phù hợp và vệ sinh tay.
Bệnh theo mùa tay chân miệng ở trẻ mầm non và trẻ nhỏ
Tay chân miệng là bệnh theo mùa thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trong môi trường nhà trẻ hoặc trường mầm non. Biểu hiện có thể bắt đầu bằng sốt, đau họng, mệt và ăn uống kém. Sau đó, trẻ có thể xuất hiện vết loét trong miệng cùng các nốt đỏ hoặc bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, khuỷu tay hay vùng mông.
Vết loét miệng khiến trẻ đau khi nuốt. Vì vậy, bé có thể chảy nước dãi, bỏ ăn hoặc chỉ muốn uống nước mát. Lúc này, cha mẹ cần theo dõi lượng nước trẻ uống và số lần đi tiểu. CDC về tay chân miệng lưu ý nguy cơ mất nước ở trẻ nhỏ. Đau miệng có thể khiến trẻ uống ít hơn.
Tác nhân gây tay chân miệng có thể xuất hiện trong dịch tiết đường hô hấp. Chúng cũng có trong dịch bóng nước và chất thải của trẻ. Vì vậy, người chăm sóc cần rửa tay kỹ sau khi thay tã. Việc này cũng cần thiết sau khi hỗ trợ trẻ đi vệ sinh hoặc lau dịch tiết. Đồ chơi, tay nắm cửa, mặt bàn và bề mặt trẻ thường chạm cũng cần được làm sạch.
Cha mẹ không nên chọc vỡ bóng nước. Không bôi hỗn hợp chưa rõ thành phần lên da hoặc niêm mạc. Gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường. Đó là giật mình nhiều, run tay chân hoặc đi đứng loạng choạng. Thở khác thường, nôn liên tục, lừ đừ hoặc khó đánh thức cũng là dấu hiệu cảnh báo.
Tiêu chảy cấp và nguy cơ mất nước
Tiêu chảy có thể xuất hiện khi trẻ tiếp xúc với thực phẩm, nước uống hoặc bề mặt bị nhiễm tác nhân gây bệnh. Mùa nắng nóng làm thực phẩm dễ hỏng nếu bảo quản không phù hợp. Trong khi mưa lũ có thể ảnh hưởng đến nguồn nước và điều kiện vệ sinh. Trẻ nhỏ còn có thói quen đưa tay, đồ chơi hoặc vật dụng vào miệng nên nguy cơ tiếp xúc càng tăng.
Theo WHO về bệnh tiêu chảy, tiêu chảy thường được xác định khi trẻ đi ngoài phân lỏng từ ba lần trở lên trong ngày hoặc nhiều hơn rõ rệt so với thói quen bình thường. Tuy nhiên, phân mềm ở trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể là đặc điểm sinh lý. Cha mẹ nên so sánh với kiểu đi ngoài thường ngày của chính trẻ thay vì chỉ dựa vào hình dạng phân.
Điều cần quan tâm nhất là khả năng bù lại lượng nước và điện giải bị mất. Trẻ có thể khát nhiều, môi khô, mắt trũng, khóc ít nước mắt, tiểu ít, mệt hoặc quấy kích thích. Ở trẻ còn dùng tã, số tã ướt giảm rõ rệt là thông tin hữu ích để báo cho nhân viên y tế.
Gia đình nên cho trẻ uống dung dịch bù nước theo đúng hướng dẫn trên bao bì hoặc chỉ dẫn chuyên môn, chia thành từng ngụm nhỏ nếu trẻ dễ nôn. Trẻ bú mẹ vẫn nên tiếp tục bú và có thể tăng số lần bú theo nhu cầu. Nếu trẻ không uống được, nôn liên tục, có máu trong phân, bụng đau nhiều, lừ đừ hoặc tiểu rất ít, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm.
Sốt xuất huyết trong và sau mùa mưa
Sốt xuất huyết lây truyền qua muỗi mang virus, vì vậy số ca mắc thường có xu hướng tăng vào mùa mưa hoặc giai đoạn sau mưa. Nước đọng trong xô, chậu, máng xối, lốp xe, bình hoa và các vật dụng quanh nhà có thể tạo nơi muỗi sinh sản. Ngay cả một lượng nước nhỏ tồn tại nhiều ngày cũng cần được kiểm tra.
Các biểu hiện bệnh theo mùa có thể gồm sốt cao, đau đầu, mệt, buồn nôn, nôn, đau nhức cơ thể hoặc phát ban. Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu đôi khi không rõ ràng và dễ nhầm với nhiều bệnh sốt do virus khác. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám, diễn biến và đánh giá chuyên môn thay vì chỉ dựa vào nhiệt độ.
Khi trẻ sốt trong khu vực đang có nhiều ca sốt xuất huyết, cha mẹ nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn lịch theo dõi phù hợp. Gia đình không nên tự lựa chọn sản phẩm giảm đau hoặc hạ sốt vì một số thành phần có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Việc cho trẻ uống đủ nước, ghi lại lượng nước tiểu và theo dõi sát trạng thái tỉnh táo sẽ cung cấp thông tin hữu ích trong quá trình thăm khám.
Cách Theo Dõi Dấu Hiệu Bệnh Ở Trẻ An Toàn Tại Nhà
Theo dõi tại nhà không có nghĩa là cha mẹ phải tự xác định chính xác tên bệnh theo mùa. Mục tiêu thực tế hơn là ghi nhận diễn biến, hỗ trợ trẻ nghỉ ngơi và phát hiện sớm những thay đổi đáng lo. Cách tiếp cận này đặc biệt hữu ích trong những ngày đầu khi biểu hiện còn chưa rõ ràng.
Một bảng ghi chép đơn giản có thể giúp phụ huynh bận rộn tránh bỏ sót thông tin. Cha mẹ nên ghi thời điểm bắt đầu sốt, mức nhiệt, số lần nôn hoặc đi ngoài, lượng nước trẻ uống, số lần tiểu và các biểu hiện mới. Khi cần trao đổi với bác sĩ, những thông tin có trình tự thường hữu ích hơn câu mô tả chung như “bé mệt từ hôm qua”.
Đánh giá trạng thái chung trước khi nhìn vào từng triệu chứng
Hai trẻ có cùng mức sốt nhưng trạng thái cơ thể có thể rất khác nhau. Một trẻ vẫn nhìn theo cha mẹ, nói chuyện, uống nước và chơi nhẹ thường ít đáng lo hơn trẻ lừ đừ, khó đánh thức hoặc phản ứng yếu. Vì vậy, mức độ tỉnh táo và khả năng tương tác là những yếu tố nên được theo dõi liên tục.
Cha mẹ có thể quan sát trẻ vào lúc nhiệt độ giảm và khi trẻ đã được nghỉ ngơi. Nếu bé trở lại gần trạng thái bình thường, đây là thông tin tương đối tích cực nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi loại bệnh theo mùa. Nếu trẻ vẫn rất mệt, bỏ hoàn toàn hoạt động quen thuộc hoặc ngày càng khó chịu, phụ huynh nên liên hệ cơ sở y tế.
Với trẻ chưa biết nói, sự thay đổi có thể thể hiện qua tiếng khóc, nét mặt và thói quen bú. Bé khóc yếu, rên liên tục, không nhìn người chăm sóc hoặc không chịu bú là những biểu hiện không nên bỏ qua. Cha mẹ hiểu thói quen của con nhất, vì vậy cảm giác “bé hôm nay khác hẳn” cũng là lý do hợp lý để tìm hỗ trợ chuyên môn.
Tham khảo thêm: Cách Phòng Bệnh Tại Nhà Cho Trẻ Em An Toàn Và Hiệu Quả
Theo dõi sốt đúng cách và có hệ thống
Nhiệt độ nên được đo bằng thiết bị phù hợp, tại cùng một vị trí đo và theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc sờ trán chỉ giúp nhận biết sơ bộ chứ không thay thế được con số cụ thể. Cha mẹ nên ghi lại thời điểm đo để nhìn thấy xu hướng tăng, giảm thay vì đo liên tục vì lo lắng.
Theo dõi nhiệt độ trong suốt quá trình khó chịu của trẻ
Sốt là phản ứng có thể gặp khi cơ thể đối mặt với nhiều tác nhân. Mức sốt cao không phải yếu tố duy nhất phản ánh mức độ nặng, trong khi sốt nhẹ cũng cần chú ý nếu trẻ có biểu hiện toàn thân bất thường. Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng có sốt cần được nhân viên y tế đánh giá sớm, ngay cả khi bé chưa xuất hiện thêm nhiều triệu chứng.
Không nên ủ trẻ trong nhiều lớp chăn áo với mục đích làm toát mồ hôi. Phòng nên thoáng, quần áo nhẹ và trẻ được bổ sung nước phù hợp với độ tuổi. Nếu cần hỗ trợ hạ sốt, phụ huynh nên tuân theo hướng dẫn từ bác sĩ hoặc cơ sở y tế, đồng thời tránh tự phối hợp nhiều sản phẩm có thể chứa trùng thành phần.
Quan sát nhịp thở và dấu hiệu thiếu oxy
Cha mẹ nên quan sát nhịp thở khi trẻ nằm yên, không khóc và chưa vừa vận động. Trẻ sốt có thể thở nhanh hơn bình thường. Tuy nhiên, nhịp thở cần được đánh giá cùng các biểu hiện khác. Đó là co kéo lồng ngực, cánh mũi phập phồng hoặc tiếng rên. Nếu chưa biết cách đếm theo tuổi, phụ huynh có thể quay video ngắn. Video sẽ cung cấp thêm thông tin cho nhân viên y tế.
Khó thở đôi khi khiến trẻ không thể nói trọn câu. Trẻ cũng có thể bú ngắt quãng hoặc phải ngồi dậy mới dễ chịu. Môi, lưỡi hoặc vùng quanh miệng chuyển xanh tím là dấu hiệu cần hỗ trợ khẩn cấp. Trẻ ngừng thở, thở rất yếu hoặc mất phản ứng cần được đưa đi cấp cứu ngay.
Có thể bạn cần: Chăm Sóc Sức Khỏe Trẻ Em: Bí Quyết Giúp Trẻ Phát Triển Toàn Diện Từ Những Năm Đầu Đời
Theo CDC, thở nhanh, khó thở hoặc co kéo xương sườn là dấu hiệu đáng lo. Môi hoặc mặt chuyển xanh cũng cần được chăm sóc y tế ngay. Danh sách này không bao quát mọi tình huống. Vì vậy, cha mẹ vẫn cần tin vào quan sát thực tế của mình. Khi nhịp thở bất thường hoặc trẻ xấu đi nhanh, không nên chờ đến hôm sau.
Xác định thời điểm cần đưa trẻ đi khám khi mắc bệnh theo mùa
Trẻ càng nhỏ thì khả năng diễn biến nhanh và nguy cơ mất nước càng đáng lưu ý. Trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, trẻ có bệnh tim phổi, suy giảm miễn dịch hoặc vấn đề sức khỏe kéo dài nên được theo dõi với ngưỡng thận trọng cao hơn khi mắc bệnh theo mùa. Gia đình nên hỏi bác sĩ đang theo dõi trẻ về những dấu hiệu riêng cần chú ý.
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám trong ngày nếu sốt kéo dài, đau tăng, ho nhiều dần, ăn uống giảm rõ, nôn hoặc tiêu chảy lặp lại, phát ban chưa rõ nguyên nhân hay tình trạng không cải thiện như dự kiến. Trẻ dưới 3 tháng có sốt, trẻ dưới 6 tháng uống kém hoặc bất kỳ trẻ nào khiến cha mẹ cảm thấy rất lo đều nên được đánh giá sớm. Việc chủ động hỏi ý kiến thường an toàn hơn so với tiếp tục chờ khi diễn biến chưa rõ.
Các dấu hiệu cần hỗ trợ ngay gồm khó thở, tím tái, mất phản ứng, co giật, đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu bất thường, mất nước rõ hoặc tình trạng xấu đi nhanh. Cha mẹ nên chuẩn bị sẵn địa chỉ cơ sở y tế gần nhà và số liên lạc khẩn cấp. Khi di chuyển, cần mang theo sổ theo dõi, giấy tờ sức khỏe và thông tin về những gì trẻ đã sử dụng trong ngày.
Chủ Động Phòng Bệnh Theo Mùa Cho Trẻ Trong Sinh Hoạt Hằng Ngày
Không có biện pháp đơn lẻ nào có thể ngăn chặn mọi nguy cơ. Vì vậy, cách phòng ngừa thực tế là kết hợp nhiều thói quen nhỏ. Trẻ cần được tiêm chủng đúng lịch và duy trì vệ sinh tay. Gia đình cũng nên bảo đảm an toàn thực phẩm và kiểm soát muỗi. Khi có biểu hiện lây nhiễm, trẻ nên nghỉ ở nhà. Nếu được duy trì đều đặn, những việc này sẽ tạo lối sống lành mạnh cho cả gia đình.
Tuy nhiên, cha mẹ không cần biến ngôi nhà thành môi trường hoàn toàn vô khuẩn. Trẻ vẫn cần vui chơi, vận động và giao tiếp phù hợp với độ tuổi. Mục tiêu chính là giảm những nguồn lây có thể kiểm soát. Đồng thời, gia đình cần xây dựng quy trình phản ứng bình tĩnh trước dấu hiệu bất thường.
Kiểm tra lịch tiêm chủng theo độ tuổi
Tiêm chủng là một phần quan trọng trong kế hoạch bảo vệ sức khỏe trẻ em tránh các bệnh theo mùa. Nhiều bệnh truyền nhiễm có thể xuất hiện trở lại khi tỷ lệ miễn dịch trong cộng đồng giảm hoặc trẻ bỏ lỡ lịch tiêm. Cha mẹ nên lưu sổ tiêm, đặt lịch nhắc và kiểm tra định kỳ xem trẻ có mũi nào cần bổ sung hay không.
Lịch tiêm có thể khác nhau theo độ tuổi, sức khỏe và chương trình từng thời điểm. Vì vậy, phụ huynh nên trao đổi với trạm y tế, cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ. Phụ huynh không nên tự sắp xếp lịch tiêm dựa trên thông tin truyền miệng. Trẻ có bệnh nền hoặc tiền sử phản ứng đặc biệt cần được tư vấn trước. Điều này cũng áp dụng khi trẻ đang không khỏe.
Theo WHO, trẻ cần được tiêm đủ các liều vaccine sởi được khuyến nghị. Điều này giúp duy trì miễn dịch và hạn chế nguy cơ bùng phát. Vaccine cúm mùa cũng cần được tiêm nhắc theo khuyến nghị. Khả năng bảo vệ có thể giảm theo thời gian. Bên cạnh đó, chủng virus lưu hành cũng có thể thay đổi. Cha mẹ nên tham khảo lịch tiêm do ngành y tế Việt Nam áp dụng. Không nên tự suy đoán dựa trên lịch tiêm của quốc gia khác.
Duy trì vệ sinh tay và thói quen hô hấp để tránh bệnh theo mùa
Rửa tay với xà phòng là thói quen đơn giản, giúp phòng nhiều bệnh lây qua tiếp xúc. Thói quen này cũng góp phần ngăn ngừa các bệnh lây qua đường tiêu hóa. Trẻ nên rửa tay sau khi đi vệ sinh hoặc chơi ngoài trời. Việc này cũng cần thực hiện trước khi ăn, sau khi ho hoặc hắt hơi. Người lớn cần rửa tay trước khi chuẩn bị thức ăn hoặc cho trẻ ăn. Đồng thời, họ nên vệ sinh tay trước khi chăm sóc trẻ nhỏ.
Cha mẹ có thể biến việc rửa tay thành hoạt động dễ nhớ bằng một bài hát ngắn. Ngoài ra, bảng hình minh họa gần bồn rửa cũng giúp trẻ dễ ghi nhớ. Trẻ cần được hướng dẫn chà lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón và đầu ngón. Không nên để trẻ chỉ làm ướt tay rồi lau. Cuối cùng, khăn lau tay cần được thay thường xuyên. Không nên dùng chung khăn khi có người đang mắc bệnh lây nhiễm.
Khi ho hoặc hắt hơi, trẻ nên che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo. Khăn giấy đã dùng cần bỏ vào thùng có nắp, sau đó trẻ rửa tay. Nếu đang có sốt, ho nhiều, nôn, tiêu chảy hoặc phát ban nghi lây nhiễm, trẻ nên nghỉ ở nhà và trở lại lớp theo hướng dẫn của cơ sở y tế cùng quy định của trường.
Làm sạch đồ chơi và bề mặt trẻ thường chạm vào
Trẻ nhỏ thường cầm nắm đồ chơi rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng. Các bề mặt như tay nắm cửa, công tắc, mặt bàn, thành nôi và khu vực thay tã cũng được chạm nhiều lần trong ngày. Vệ sinh có trọng điểm sẽ thực tế và hiệu quả hơn việc lau dọn toàn bộ ngôi nhà liên tục.
Làm sạch đồ chơi cho trẻ định kỳ để không tồn động virus
Đồ chơi có thể rửa cần được làm sạch theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau đó, hãy để đồ chơi khô hoàn toàn trước khi trẻ sử dụng lại. Thú bông, chăn gối và đồ vải cần được giặt với tần suất phù hợp. Đặc biệt, các vật dụng này nên được giặt sau khi trẻ vừa ốm. Không nên để trẻ dùng chung bình nước, thìa, khăn mặt hoặc bàn chải. Những vật dụng thường tiếp xúc với miệng cũng cần được sử dụng riêng.
Khi nhà có trẻ mắc tay chân miệng hoặc tiêu chảy, cần chú ý khu vực thay tã. Nhà vệ sinh cũng cần được làm sạch kỹ hơn. Người chăm sóc nên sử dụng sản phẩm làm sạch đúng nồng độ. Không tự pha trộn nhiều hóa chất vì hỗn hợp có thể tạo khí gây hại. Các dung dịch vệ sinh phải được cất ngoài tầm với của trẻ. Khu vực vừa làm sạch cũng cần được thông gió.
Bảo đảm an toàn thực phẩm và nước uống
Trước hết, thức ăn của trẻ nên được nấu chín và dùng trong thời gian phù hợp. Sau khi nấu, thức ăn cần được bảo quản ở nhiệt độ an toàn. Nếu để ngoài quá lâu, thức ăn nên được loại bỏ. Quy tắc này cũng áp dụng khi thực phẩm đổi mùi vị hoặc không rõ cách bảo quản. Vì vậy, không nên cho trẻ dùng thực phẩm chỉ vì vẻ ngoài vẫn bình thường. Thay vào đó, hãy loại bỏ thực phẩm đã vượt thời gian lưu trữ khuyến nghị.
Đồng thời, thực phẩm sống và chín cần được tách riêng khi chuẩn bị. Đặc biệt, dao, thớt và dụng cụ tiếp xúc với thịt sống cần được vệ sinh kỹ. Chỉ sử dụng các dụng cụ này cho món chín sau khi đã làm sạch. Cuối cùng, bình sữa và dụng cụ ăn của trẻ nhỏ cần được làm sạch sau mỗi lần sử dụng.
Đảm bảo cân bằng chế độ ăn uống của trẻ trong quá trình phát triển
Trong giai đoạn mưa lũ, gia đình nên theo dõi thông báo của cơ quan địa phương. Điều này cũng cần thực hiện khi nguồn nước có dấu hiệu bất thường. Nước uống cần đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Đồng thời, nước nên được lưu trữ trong vật chứa sạch và có nắp.
Nếu trẻ ăn tại trường, cha mẹ có thể trao đổi với nhà trường. Phụ huynh nên tìm hiểu quy trình bảo quản thực phẩm. Ngoài ra, cha mẹ cần hỏi cách thông báo khi nhiều trẻ xuất hiện triệu chứng tiêu hóa.
Xem thêm: Thực Phẩm Giàu Dinh Dưỡng – Giải Pháp Giúp Cơ Thể Khỏe Mạnh Từ Bên Trong
Loại bỏ nơi muỗi sinh sản quanh nhà
Phòng sốt xuất huyết cần được thực hiện đều đặn chứ không chờ đến khi khu vực ghi nhận nhiều ca mắc. Chậu cây, bình hoa, khay nước tủ lạnh, mái che, máng xối và đồ phế thải ngoài sân đều cần được xem xét loại bỏ nước.
Trẻ có thể mặc quần áo dài, sáng màu khi sinh hoạt ở khu vực có nhiều muỗi. Sản phẩm xua muỗi cần được chọn theo độ tuổi. Bạn cần đọc kỹ hướng dẫn và không bôi vào mắt, miệng, vùng da tổn thương hoặc bàn tay trẻ nhỏ dễ đưa lên miệng để tránh lấy lan các bệnh theo mùa.
Việc tìm hiểu bệnh theo mùa giúp cha mẹ có cái nhìn tổng quát hơn về những vấn đề sức khỏe thường gặp ở trẻ. Cúm, RSV, sởi, tay chân miệng, tiêu chảy và sốt xuất huyết có biểu hiện khác nhau. Bên cạnh đó, con đường lây truyền của các bệnh cũng không giống nhau. Vì vậy, phụ huynh cần quan sát toàn trạng và khả năng thở của trẻ. Đồng thời, cha mẹ nên theo dõi lượng nước trẻ uống và số lần đi tiểu. Ngoài ra, phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu bất thường.
Không cần thực hiện mọi thay đổi cùng một lúc. Bạn có thể áp dụng từng bước nhỏ mỗi ngày từ kiến thức sức khỏe tại Sống Đẹp Khỏe để cảm nhận sự thay đổi tích cực, bắt đầu từ việc kiểm tra lịch tiêm, tạo thói quen rửa tay và dành vài phút mỗi tuần để kiểm tra nước đọng quanh nhà.
“Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.”
