Có rất nhiều bệnh thường gặp phổ biến tại Việt Nam đang bị phớt lờ. Vì với nhịp sống hiện đại, mọi người vô tình bỏ quên đi sức khỏe, kể cả khi cơ thể lên tiếng. Một cơn sốt nhẹ, vài ngày mệt mỏi, … thường bị bỏ qua vì nghĩ rằng “rồi sẽ tự hết”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều bệnh xuất phát từ thói quen sinh hoạt hằng ngày. Từ cả môi trường sống cùng đặc điểm khí hậu nóng ẩm đặc trưng.
Bài viết này, Sống Đẹp Khỏe sẽ cung cấp góc nhìn tổng quan, dễ hiểu về các nhóm bệnh phổ biến. Giúp bạn đọc có thêm thông tin, hiểu thêm khuyến nghị chung từ các cơ quan y tế. Từ đó giúp bạn có thể chủ động trong chăm sóc sức khỏe bản thân cùng gia đình.
Các Bệnh Thường Gặp Theo Mùa Và Khí Hậu – Nhóm Bệnh Truyền Nhiễm
Sốt Xuất Huyết Dengue

Bệnh thường gặp theo mùa
Một trong những nguyên nhân xuất hiện nhóm bệnh thường gặp theo mùa phần lớn do khí hậu. Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa, thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus, … phát triển. Đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa.
Sốt xuất huyết là cái tên không còn xa lạ với nhiều gia đình Việt. Hầu như mỗi năm, các phương tiện truyền thông cũng đưa tin về các đợt dịch lớn nhỏ ở nhiều tỉnh thành.
Nguyên nhân phổ biến
Virus Dengue lây truyền sang người qua muỗi là nguyên nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết cấp tính. Căn bệnh này đặc trưng bởi các triệu chứng như sốt và xuất huyết dưới da hoặc nội tạng. Trong trường hợp không được điều trị đúng phác đồ kịp thời. Tình trạng thoát huyết tương có thể dẫn đến sốc nguy hiểm, gây tử vong.
Dấu hiệu thường gặp trong đời sống
| Nhóm biểu hiện | Chi tiết triệu chứng |
| Sốt và đau nhức | Sốt cao đột ngột (từ 39 – 40 độ C), đau mỏi cơ, nhức hốc mắt và đau đầu dữ dội. |
| Thay đổi ngoài da | Da xung huyết, xuất hiện các chấm, mảng xuất huyết dưới da. |
| Xuất huyết niêm mạc | Chảy máu cam, chảy máu lợi, kinh nguyệt kéo dài hoặc sớm bất thường. |
| Biến chứng nặng |
Thoát huyết tương: Gây tràn dịch đa màng, dẫn tới sốc (huyết áp tụt, lạnh chi). Xuất huyết nội: Chảy máu tiêu hóa hoặc xuất huyết não. |
Nhiều người chia sẻ rằng ban đầu chỉ nghĩ mình bị cảm sốt thông thường, đến khi mệt nhiều mới đi kiểm tra. Dẫn đến những biến chứng khôn lường. Vậy nên khi có triệu chứng, bạn nên chủ động đến cơ sở y tế để việc thăm khám được diễn ra kịp thời.
Các Bệnh Thường Gặp Đường Hô Hấp

Các bệnh đường hô hấp
Nhóm bệnh đường hô hấp là một trong những bệnh thường gặp nhất. Thời điểm bệnh xuất hiện nhiều là thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi thất thường. Cụ thể là những bệnh như: Cúm, viêm phổi, viêm phế quản, …
Đặc Điểm Đáng Chú Ý
Lý do khiến chúng ta có thể mắc cúm nhiều lần trong đời chính là khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục của virus cúm (Influenza virus). Điều này khiến hệ miễn dịch không thể nhận diện kịp.
Yếu tố thứ hai là do Virus rất dễ lây lan trong môi trường đông người. Chẳng hạn như trường học, văn phòng, phương tiện công cộng, … Khiến quá trình lây nhiễm diễn ra nhanh chóng.
Đối Tượng Dễ Bị Ảnh Hưởng
Virus hô hấp thường có ảnh hưởng mạnh mẽ hơn vào những đối tượng sau:
-
Trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 5 tuổi): Hệ miễn dịch của trẻ vẫn chưa nhận biết mầm bệnh. Khi này, đường thở của trẻ nhỏ, ngắn hơn người lớn. Khiến dịch nhầy dễ gây tắc nghẽn gây viêm nhiễm sâu.
-
Người cao tuổi: Quá trình lão hóa hệ miễn dịch khiến khả năng chống chọi với virus giảm sút. Các bệnh lý nền (tim mạch, tiểu đường, hen suyễn) thường trực khiến cúm dễ biến chứng thành viêm phổi.
-
Người có sức đề kháng kém: Người đang điều trị bệnh mãn tính hoặc có lối sống thiếu khoa học.
Nhiều người đã từng trải qua cảm giác ho kéo dài, nghẹt mũi, đau họng nhưng vẫn cố đi làm vì “chưa đến mức nặng”. Việc nghỉ ngơi không đầy đủ có thể khiến cơ thể lâu hồi phục hơn.
Xem thêm: Kiến thức sức khỏe khoa học – Cẩm nang sống khỏe mỗi ngày
Bệnh Về Đường Tiêu Hóa

Bệnh phổ biến về hệ tiêu hóa
Ăn uống là một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt. Tuy nhiên, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn là mối lo ngại lớn. Đây là nguồn cơn của những bệnh thường gặp về đường tiêu hóa như: Tiêu chảy, ngộ độc, …
Thực trạng phổ biến
Các loại đồ ăn nhanh, thực phẩm công nghiệp thường chứa nhiều chất bảo quản. Đặc biệt, khi thức ăn được để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Các loại vi khuẩn như E. coli, Salmonella sẽ nhân bản nhanh chóng, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao.
Tại một số khu vực, hệ thống dẫn nước cũ kỹ hoặc nguồn nước chưa qua xử lý cũng là vấn đế lớn. Khi chúng có thể chứa ký sinh trùng cùng kim loại nặng. Việc sử dụng nguồn nước này trong ăn uống hằng ngày là con đường trực tiếp đưa mầm bệnh vào đường ruột.
Các Tình Trạng Thường Gặp
-
Tiêu chảy cấp: Đây là phản ứng của cơ thể nhằm đưa độc tố và vi khuẩn ra ngoài. Tuy nhiên, tình trạng này diễn ra dồn dập sẽ khiến niêm mạc ruột bị tổn thương. Làm giảm đi khả năng hấp thụ dưỡng chất.
-
Hội chứng đau bụng và buồn nôn: Nhu động ruột tăng cường hoạt động để đẩy chất thải.Phản ứng nôn mửa là cơ chế tự vệ của dạ dày khi tiếp nhận thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc không phù hợp.
-
Hệ lụy của sự mất nước: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất khi tiêu chảy và nôn mửa kéo dài. Cơ thể mất đi một lượng lớn nước cùng các chất điện giải thiết yếu. Dẫn đến tình trạng mệt lả, môi khô, mắt trũng, thậm chí là rối loạn nhịp tim nếu không được bù nước kịp thời.
Các Bệnh Hay Gặp Không Lây Nhiễm
Bệnh Lý Tim Mạch Và Cao Huyết Áp

Một số nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến
Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm, nhóm bệnh không lây nhiễm đang ngày càng phổ biến. Trở thành “gánh nặng thầm lặng” đối với sức khỏe cộng đồng. Đây cũng là nhóm bệnh thường gặp ở người trưởng thành, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Nhiều người bất ngờ khi đi khám sức khỏe định kỳ và được thông báo huyết áp cao, dù trước đó không hề có cảm giác khó chịu rõ rệt.
Bảng tổng hợp các yếu tố nguy cơ tim mạch
Nhóm yếu tố |
Yếu tố nguy cơ |
Chi tiết đặc điểm và tác động |
| Không thể thay đổi | Tuổi tác | Nguy cơ tăng dần theo thời gian, rõ rệt từ sau 50 tuổi và phổ biến nhất sau 65 tuổi. |
| Giới tính | Nam giới trẻ tuổi có nguy cơ cao hơn; phụ nữ tăng nhanh nguy cơ sau giai đoạn mãn kinh. | |
| Tiền sử gia đình | Có người thân (bố, mẹ, anh chị em) mắc bệnh tim mạch hoặc huyết áp trước 60 tuổi. | |
| Chủng tộc | Người da đen thường có nguy cơ mắc cao huyết áp cao hơn người da trắng. | |
| Có thể thay đổi | Hút thuốc (Lá/Điện tử) | Nicotine và CO làm giảm oxy trong máu, gây xơ cứng động mạch và tích tụ Cholesterol. |
| Lối sống & Thói quen | Chế độ ăn uống | Ăn quá mặn (giữ nước), thiếu Kali, lạm dụng trà, cà phê và đồ uống có cồn. |
| Vận động & Cân nặng | Lối sống tĩnh tại, thừa cân/béo phì dẫn đến tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu. | |
| Sức khỏe tinh thần | Căng thẳng (stress) kéo dài và tình trạng thiếu ngủ thường xuyên. | |
| Có thể thay đổi | Tăng huyết áp | Yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng. |
| Bệnh lý & Thể trạng | Đái tháo đường | Thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu, đặc biệt là mạch vành. |
| Rối loạn Lipid máu | Hình thành mảng bám Cholesterol làm hẹp lòng mạch, giảm tưới máu cơ tim. | |
| Thai kỳ |
Các tình trạng như tiền sản giật, sản giật gây tăng huyết áp đột ngột. |
Bệnh Tiểu Đường (Đái tháo đường tuýp 2)
Đái tháo đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa mạn tính khiến cơ thể không thể sử dụng glucose. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở Insulin – có nhiệm vụ vận chuyển đường từ máu vào tế bào.
Trong đó, tiểu đường tuýp 2 đặc trưng bởi tình trạng đề kháng insulin. Ban đầu, cơ thể cố gắng bù đắp bằng cách tăng tiết hormone này. Nhưng dần dần các tế bào tuyến tụy sẽ suy kiệt. Do đó, người bệnh tuýp 2 ở giai đoạn nặng vẫn cần phải tiêm insulin ngoại sinh để kiểm soát đường huyết, duy trì hoạt động sống.
Triệu Chứng Cùng Biến Chứng Bệnh
|
Phân nhóm |
Biểu hiện cụ thể |
Chi tiết và Cơ chế |
| Giai đoạn khởi phát | Âm thầm, từ từ | Thường không có dấu hiệu rõ rệt, đa số phát hiện tình cờ qua khám sức khỏe định kỳ. |
| Triệu chứng “4 nhiều” | Ăn nhiều – Uống nhiều | Cơ thể luôn thấy đói do tế bào thiếu năng lượng; khát nước liên tục để bù đắp lượng dịch mất đi. |
| Tiểu nhiều | Đường huyết cao khiến thận phải làm việc quá tải, gây lợi niệu thẩm thấu. | |
| Gầy sút cân | Dù thể trạng thường là béo phì, nhưng bệnh nhân có thể giảm cân đột ngột không rõ lý do khi đường huyết không được kiểm soát. | |
| Biến chứng cấp tính | Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu | Tình trạng cấp cứu: Mệt mỏi, khô da, chuột rút, mạch nhanh, tụt huyết áp và rối loạn ý thức. Tiến triển từ vài ngày đến vài tuần. |
| Biến chứng mạn tính | Thị giác | Nhìn mờ, có nguy cơ đục thủy tinh thể hoặc tổn thương võng mạc. |
| Cơ quan đích | Tim mạch | Đau thắt ngực (thường không điển hình), xơ vữa mạch vành. |
| Thần kinh & Tiêu hóa | Tê bì, dị cảm bàn chân; đầy bụng, khó tiêu hoặc nuốt khó (do liệt dạ dày). | |
| Mạch máu chi dưới | Đau cách hồi (đau khi đi, đỡ khi nghỉ), chi lạnh, mạch yếu. Nặng nhất là hoại tử đầu ngón chân dẫn đến nguy cơ đoạn chi. | |
| Nhiễm trùng |
Các vết loét ở bàn chân khó lành, dễ dẫn đến nhiễm trùng sâu. |
Do các triệu chứng ban đầu khá “âm thầm”, nhiều người chỉ tình cờ phát hiện khi kiểm tra sức khỏe tổng quát. Ví dụ điển hình cho thấy không phải bệnh thường gặp nào cũng biểu hiện rõ từ đầu.
Bệnh Hay Gặp Về Xương Khớp

Nhóm bệnh lý về xương khớp
Đau lưng, đau cổ vai gáy đang trở thành bệnh thường gặp của dân văn phòng. Ngược lại, những người lao động nặng cũng dễ gặp vấn đề về xương khớp do phải mang vác thường xuyên.
5 Bệnh Phổ Biến Về Xương Khớp
| Tên bệnh | Bản chất và Nguyên nhân | Triệu chứng điển hình |
| Thoái hóa khớp | Quá trình lão hóa tự nhiên khiến sụn khớp bị bào mòn, không còn khả năng đệm và bảo vệ đầu xương. | Đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi. Hay có tiếng “lục cục” khi di chuyển, cứng khớp vào buổi sáng. |
| Viêm khớp dạng thấp | Bệnh lý tự miễn mạn tính, hệ miễn dịch tấn công nhầm vào màng hoạt dịch khớp gây viêm. | Sưng, đau đối xứng hai bên (ví dụ cả hai cổ tay), cứng khớp kéo dài trên 1 giờ vào sáng sớm, có thể gây biến dạng khớp. |
| Bệnh Gút (Gout) | Rối loạn chuyển hóa nhân purin làm tăng axit uric trong máu, hình thành các tinh thể sắc nhọn tại khớp. | Đau dữ dội, sưng nóng đỏ tại các khớp (thường là ngón chân cái) sau các bữa ăn nhiều đạm hoặc uống rượu bia. |
| Loãng xương | Tình trạng mật độ xương giảm dần, khiến xương trở nên giòn, xốp và dễ gãy dù chỉ va chạm nhẹ. | Thường diễn biến âm thầm; có thể gây đau lưng, giảm chiều cao hoặc gù vẹo cột sống khi bệnh đã nặng. |
| Thoát vị đĩa đệm | Nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài, chèn ép vào rễ thần kinh hoặc tủy sống. | Đau tại vùng cột sống thắt lưng hoặc cổ, đau lan xuống chân (đau thần kinh tọa) hoặc tay kèm cảm giác tê bì, yếu cơ. |
Giải Pháp Phòng Ngừa Và Bảo Vệ Sức Khỏe Chủ Động
Trước thực trạng nhiều bệnh thường gặp có xu hướng gia tăng, việc xây dựng lối sống lành mạnh là cần thiết. Dưới đây là một số định hướng phổ biến, dựa trên khuyến nghị chung từ các cơ quan y tế trong nước.
Phòng Bệnh Thường Gặp Bằng Cách Thiết Lập Chế Độ Dinh Dưỡng
Quy tắc “Ăn chín, uống sôi” – Hàng rào bảo vệ đầu tiên

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học
Trong bối cảnh các dịch bệnh tiêu hóa phức tạp, việc xử lý nhiệt thực phẩm là điều bắt buộc.
-
Tiêu chuẩn nhiệt độ: Hầu hết các loại vi khuẩn gây bệnh (như Salmonella hay E. coli) sẽ bị tiêu diệt ở nhiệt độ trên 70 độ C.
-
Ngăn ngừa lây nhiễm chéo: Hãy dùng thớt riêng cho đồ sống và đồ chín. Sai lầm phổ biến nhất là sử dụng chung dụng cụ chế biến. Điều vô tình đưa vi khuẩn từ thịt sống vào thức ăn đã nấu chín.
Hạn chế Muối, Đường và Dầu mỡ
Thực phẩm chế biến sẵn (mì tôm, đồ hộp, xúc xích) là “kho” chứa muối và chất béo chuyển hóa (trans fat). Vậy nên để tránh bệnh thường gặp, hãy chủ động loại bỏ các thực phẩm này.
Thay vì dùng mỡ động vật hoặc dầu chiên đi chiên lại. Hãy ưu tiên các loại chất béo chưa bão hòa từ hạt, cá hoặc dầu thực vật để bảo vệ thành mạch máu. Xây dựng lối sống khỏe từ chính mỗi bữa ăn.
Bổ sung rau xanh và trái cây: “Quét sạch” độc tố
Hãy áp dụng quy tắc “Cầu vồng trên đĩa ăn”, mỗi màu sắc của rau quả đại diện cho một loại dưỡng chất khác nhau.
-
Chất xơ: Đóng vai trò như một chiếc chổi làm sạch đường ruột, hỗ trợ hệ vi sinh vật có lợi phát triển.
-
Vitamin và Khoáng chất: Các chất chống oxy hóa trong trái cây tươi giúp ngăn ngừa lão hóa tế bào và tăng cường sức đề kháng trước các đợt cúm mùa.
Tiêm Chủng Vắc-Xin Đầy Đủ Và Đúng Lịch

Thực hiện tiêm chủng vắc xin theo khuyến nghị Bộ Y Tế
Vaccine là giải pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm. Khi tiêm vaccine, hệ miễn dịch được nhận diện các tác nhân gây bệnh. Nhưng không khiến cơ thể phải trải qua cơn bệnh thực sự. Khi mầm bệnh thật xâm nhập, kháng thể sẽ ngay lập tức tiêu diệt chúng.
Khi đa số cá nhân trong một nhóm được tiêm chủng, sự lây lan của bệnh tật sẽ bị đứt gãy. Từ đó giúp bảo vệ cả những người chưa thể tiêm chủng do bệnh lý.
Những Loại Vaccine Thiết Yếu Cho Mọi Lứa Tuổi
Mỗi loại vaccine đóng một vai trò cụ thể trong việc bảo vệ các cơ quan quan trọng. Giúp cơ thể hạn chế các bệnh thường gặp, cụ thể:
- Cúm mùa: Virus cúm biến đổi liên tục. Việc tiêm chủng nhắc lại hàng năm giúp cơ thể cập nhật “dữ liệu” mới nhất về các chủng virus đang lưu hành, từ đó giảm đáng kể nguy cơ biến chứng viêm phổi hoặc suy hô hấp.
- Phế cầu: Đây là thủ phạm hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Vaccine phế cầu đặc biệt quan trọng để bảo vệ lá phổi của trẻ nhỏ và ngăn ngừa tử vong do suy hô hấp ở người già.
- Viêm gan (A, B): Giúp ngăn ngừa sự tàn phá thầm lặng của virus lên gan – cơ quan thải độc lớn nhất cơ thể. Tiêm phòng viêm gan B từ sớm là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa xơ gan và ung thư gan trong tương lai.
Khám Sức Khỏe Định Kỳ Và Tầm Soát Sớm

Thăm khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe không chỉ dành cho người đang có vấn đề. Trên thực tế, việc kiểm tra định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm/lần mang lại nhiều lợi ích. Giúp chúng ta phát hiện sớm các bệnh thường gặp, chữa trị kịp thời.
Dưới đây là một số lợi ích mà việc khám định kỳ mang lại:
- Theo dõi các chỉ số sức khỏe quan trọng
- Phát hiện sớm những thay đổi bất thường
- Chủ động điều chỉnh lối sống kịp thời
Nhiều người sau khi duy trì thói quen khám định kỳ chia sẻ rằng họ hiểu rõ cơ thể mình hơn và an tâm hơn trong cuộc sống hằng ngày.
Có thể thấy các bệnh thường gặp tại Việt Nam rất đa dạng. Bao gồm cả bệnh truyền nhiễm theo mùa, bệnh không lây nhiễm liên quan đến lối sống hiện đại. Dù ở nhóm nào, nếu chủ quan, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” – Nguyên tắc vàng trong y tế vẫn luôn đúng đến hiện tại. Hy vọng những thông tin Sống Đẹp Khỏe sẽ đem đến kiến thức hữu ích cho bạn đọc. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, vậy nên hãy chăm sóc từ những việc nhỏ. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
*Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.