bệnh tuổi già

Bước vào tuổi xế chiều, khi sức khỏe, sức đề kháng dần yếu đi, các bệnh hay gặp thường xuyên lặp đi lặp lại, gây ảnh hưởng đến đời sống của người cao tuổi. 

Việc chủ động hiểu rõ được các thông tin cùng cách phòng ngừa bệnh là vô cùng quan trọng. Giúp người cao tuổi có thể chủ động phòng tránh bệnh. Người thân trong gia đình cũng biết thêm nhiều phương pháp hữu ích trong việc chăm sóc người cao tuổi tại nhà tốt hơn. Vậy nên, hãy cùng Sống Đẹp Khỏe khám phá chi tiết ngay trong bài viết dưới đây!

Nguyên Nhân Dẫn Đến Các Bệnh Hay Gặp Ở Người Cao Tuổi

Hệ Miễn Dịch Suy Yếu Theo Thời Gian

Hiểu nguyên nhân là bước đầu để phòng tránh bệnh hay gặp. Bởi chúng không đến đột ngột mà là kết quả của cả một quá trình tích lũy lâu dài. Khi còn trẻ, hệ miễn dịch hoạt động mạnh mẽ, giúp chống lại vi khuẩn, virus hiệu quả.

Tuy nhiên, theo thời gian:

• Khả năng nhận diện và phản ứng với tác nhân gây hại giảm dần
• Quá trình phục hồi sau bệnh trở nên chậm hơn
• Dễ bị nhiễm trùng hoặc tái phát các bệnh cũ

Cụ thể: 

Hệ tim mạch và xương khớp

Theo thời gian, sự tích tụ các mảng bám mỡ trong lòng mạch máu trở nên nghiêm trọng hơn. Việc này dẫn đến nguy cơ cao mắc chứng xơ vữa động mạch. Song song đó, cơ thể dần thất thoát canxi cùng các khoáng chất thiết yếu. Khiến mật độ xương suy giảm nhanh chóng. Hệ quả là khung xương trở nên giòn, mỏng, dễ tổn thương hơn bao giờ hết.

Xem thêm: Phân loại chi tiết nhóm sức khỏe theo độ tuổi

Hệ miễn dịch và khả năng phục hồi 

Một lý do khác khiến người lớn tuổi dễ rơi vào nhóm đối tượng của các bệnh hay gặp là do sự suy yếu của tế bào. Lúc này, khả năng tự chữa lành của cơ thể chậm lại đáng kể. Trong khi đó, sức đề kháng không còn đủ mạnh để chống chọi với tác nhân gây hại.

Lối sống và vận động

Tình trạng thể lực đi xuống, tâm lý dễ mệt mỏi dẫn đến thói quen ít vận động, thường xuyên nằm hoặc ngồi một chỗ. Chính lối sống thụ động này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh lý tuổi già tiến triển nhanh hơn.

Xem thêm: Cách xây dựng thói quen sống tốt mỗi ngày

Sự Lão Hóa Của Các Cơ Quan Nội Tạng

Quá trình lão hóa thông thường sẽ âm thầm diễn ra bên trong cơ thể. Cụ thể:

• Tim bơm máu kém hiệu quả hơn do cơ tim không còn mạnh mẽ như trước.
• Túi phổi mất đi độ đàn hồi, từ đó giảm khả năng trao đổi oxy
• Thận lọc kém hơn do lưu lượng máu đến thận giảm đi đáng kể.
• Hệ tiêu hóa hoạt động chậm lại bởi khả năng tiết enzyme tiêu hóa giảm sút.

Điều này dẫn đến các hệ quả tác động trực tiếp đến sức khỏe. Khiến người cao tuổi thường hay cảm thấy dễ mệt mỏi. Gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hay gặp như cao huyết áp, tiểu đường, suy thận, …

Chế Độ Dinh Dưỡng Và Lối Sống Trong Quá Khứ

Một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc các bệnh phổ biến ở người già là do thói quen dinh dưỡng ăn uống. Các thói quen như ăn quá mặn, tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa, … lâu dần sẽ gây áp lực đến hệ tim mạch và chuyển hóa của cơ thể.

Ngoài ra, dưới sự áp lực đến từ công việc hay cuộc sống trong thời gian dài cũng là nguyên nhân gây ảnh hưởng lớn đến cơ thể. Không chỉ bào mòn sức khỏe tinh thần mà còn kích thích các phản ứng viêm trong cơ thể.

Danh Sách 10 Bệnh Hay Gặp Nhất Ở Người Cao Tuổi

Các Bệnh Lý Về Tim Mạch Và Huyết Áp

Bệnh hay gặp thường xuất hiện ở người lớn tuổi tại Việt Nam, đầu tiên phải kể đến tim mạch cùng huyết áp. Những căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm, biến cơ thể thành một “quả bom nổ chậm” nếu không được kiểm soát kịp thời.

Tăng huyết áp

Tăng huyết áp được coi là một trong những bệnh thường gặp đáng sợ nhất vì đặc tính “vô hình” của nó. Với triệu chứng mờ nhạt, đa số bệnh nhân sẽ khó phát hiện ra ở những giai đoạn đầu. Một số ít có thể gặp tình trạng chóng mặt hoặc đau đầu nhẹ, nhưng thường bị nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường.

Chính vì thiếu các dấu hiệu cảnh báo rõ rệt, bệnh dễ bị bỏ qua, dẫn đến việc điều trị chậm trễ khi đã có biến chứng.

Xơ vữa động mạch và nguy cơ đột quỵ

Đây là hệ quả trực tiếp từ quá trình tích lũy mỡ thừa và các mảng bám trong lòng mạch theo thời gian. Các mảng xơ vữa khiến không gian lưu thông của máu bị thu hẹp đáng kể. Làm giảm hiệu suất cung cấp oxy cùng dưỡng chất đến các cơ quan quan trọng.

Khi lưu lượng máu đến não hoặc tim bị gián đoạn, nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim sẽ tăng vọt. Rất nhiều người nhận biết được bệnh chỉ khi có những biến cố bất ngờ xảy ra.

Bệnh Lý Về Hệ Hô Hấp

Khi bước vào tuổi xế chiều, sự suy yếu tự nhiên của các nang phổi và cơ hô hấp khiến đây trở thành nhóm bệnh hay gặp. Đặc biệt là trong những thời điểm giao mùa hoặc thời tiết thay đổi đột ngột.

Tình trạng phổ biến

• Viêm phổi và Viêm phế quản mạn tính: Sức đề kháng suy giảm làm cho niêm mạc đường hô hấp dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, virus. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài không chỉ gây đau đớn mà còn làm giảm đáng kể khả năng lọc khí của phổi.
• Khó thở khi vận động: Ngay cả với những hoạt động nhẹ nhàng thường ngày. Người cao tuổi cũng dễ rơi vào trạng thái hụt hơi, thở dốc do dung tích phổi bị thu hẹp.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Nhóm bệnh chiếm tỉ lệ cao ở những người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm. Hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói bụi độc hại trong thời gian dài. 

Những biểu hiện điển hình là các cơn ho kéo dài dai dẳng đi kèm với tình trạng khó thở mạn tính. Khiến người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi và thiếu oxy, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Xem thêm: Bí quyết cân bằng cuộc sống

Nhóm Bệnh Hay Gặp Về Cơ Xương Khớp

Bệnh lý về cơ xương khớp là tác nhân hàng đầu gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống cùng khả năng đi lại. Dưới đây là một số tình trạng phổ biến:

Thoái hóa khớp và Loãng xương

Đây là hệ quả của quá trình lão hóa khi các đầu khớp bị mất đi lớp đệm sụn cùng khung xương trở nên xốp, giòn. Ngoài việc gây đau nhức, chúng còn làm tăng nguy cơ gãy xương dù chỉ do chấn thương nhẹ.

Đau cột sống và Thoát vị đĩa đệm

Sự thoái hóa của các đốt sống, đĩa đệm gây ra những cơn đau thắt lưng dai dẳng, kèm theo cảm giác tê bì lan xuống chân. Người bệnh thường gặp khó khăn lớn khi thực hiện các động tác cơ bản như cúi người, xoay mình hoặc mang vác vật nhẹ.

Rối Loạn Chuyển Hóa Và Tiêu Hóa

Bước vào giai đoạn lão hóa, các chức năng nội tiết và hệ thống tiêu hóa có những thay đổi rõ rệt. Điều này dẫn đến các bệnh hay gặp liên quan đến khả năng hấp thụ, chuyển hóa năng lượng. Những rối loạn này không chỉ gây khó chịu nhất thời mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe lâu dài.

1. Đái tháo đường tuýp 2

Đây là bệnh phổ biến có diễn biến âm thầm nhưng để lại biến chứng nặng nề. Căn bệnh này thường là kết quả của chế độ dinh dưỡng thiếu cân đối. Cùng với đó là lối sống ít vận động trong suốt thời gian dài trước đó.

Do các triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt, khó nhận biết. Phần lớn người cao tuổi chỉ phát hiện bệnh khi lượng đường huyết đã ở mức cao hoặc bắt đầu xuất hiện các tổn thương ở cơ quan khác.

2. Rối loạn tiêu hóa

Sự suy giảm nhu động ruột và khả năng tiết enzyme tiêu hóa khiến người lớn tuổi thường xuyên đối mặt với nhiều tình trạng: 

Tình trạng ăn không tiêu và chán ăn 

Cảm giác đầy bụng, khó tiêu khiến việc ăn uống không còn là niềm vui. Dẫn đến nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng, suy nhược cơ thể.

Táo bón kéo dài

Hệ tiêu hóa hoạt động chậm lại kết hợp với thói quen uống ít nước hoặc thiếu chất xơ, … làm tình trạng táo bón trở nên mãn tính, gây mệt mỏi, khó chịu dai dẳng. Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hằng ngày.

Bệnh Hay Gặp Ở Người Cao Tuổi Liên Quan Đến Thần Kinh Và Trí Nhớ

Trong số các bệnh hay gặp ở người cao tuổi, nhóm bệnh lý về thần kinh luôn là nỗi trăn trở lớn đối với các gia đình. Gây ảnh hưởng đến tư duy, tác động trực tiếp đến khả năng kiểm soát hành vi và vận động.

1. Sa sút trí tuệ

Đây là tình trạng suy giảm nhận thức tiến triển, khiến người bệnh dần mất đi khả năng tự chủ. Với biểu hiện là những lỗ hổng trong trí nhớ xuất hiện ngày càng dày đặc. Từ việc quên những sự kiện vừa xảy ra đến việc khó ghi nhớ các thông tin mới.

Người bệnh dễ rơi vào trạng thái lẫn lộn về thời gian và không gian. Thực tế, đã có nhiều trường hợp người cao tuổi đi lạc do quên đường về nhà. Hoặc lặp lại một câu hỏi nhiều lần trong ngày vì không còn khả năng lưu giữ ký ức ngắn hạn.

2. Parkinson, rối loạn giấc ngủ

Bên cạnh trí nhớ, khả năng điều khiển vận động cũng bị ảnh hưởng bởi các bệnh hay gặp ở hệ thần kinh:

• Bệnh Parkinson: Đặc trưng bởi các triệu chứng run tay chân, cứng cơ và khó kiểm soát thăng bằng. Các cử động vốn dĩ bình thường nay trở nên chậm chạp, khó khăn hơn.
• Mất ngủ kéo dài: Giấc ngủ thường chập chờn, không sâu giấc hoặc khó đi vào giấc ngủ. Tình trạng này nếu diễn ra mãn tính sẽ càng làm trầm trọng thêm các vấn đề về trí nhớ. Khiến cơ thể suy nhược nhanh chóng.

Cách Phòng Tránh Các Bệnh Hay Gặp Và Chăm Sóc Sức Khỏe Cho Người Cao Tuổi

Thiết Lập Chế Độ Dinh Dưỡng Khoa Học

Dẫu lão hóa là quy luật tất yếu của thời gian nhưng việc chủ động kiểm soát, giảm thiểu rủi ro hoàn toàn có thể thực hiện. Một chế độ dinh dưỡng lành mạnh chính là “liều thuốc” tự nhiên hiệu quả nhất để bảo vệ cơ thể từ bên trong.

Thực đơn cần có

Để phòng tránh bệnh hay gặp khi lớn tuổi hơn, bạn có thể tăng cường rau xanh cùng trái cây tươi trong mỗi bữa ăn hàng ngày. Các thực phẩm này sẽ giúp cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru, ngăn ngừa táo bón.

Đồng thời, thay thế các loại thịt đỏ bằng cá, các loại đậu và hạt như: hạnh nhân, óc chó, hạt điều, …  Đây là nguồn dưỡng chất thiết yếu giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch, duy trì mật độ xương.

Quy tắc “Cắt giảm” để phòng ngừa bệnh lý

Việc điều chỉnh gia vị và thành phần chế biến đóng vai trò then chốt trong việc đẩy lùi các bệnh lý phổ biến. Bằng cách điều chỉnh gia vị trong mỗi bữa ăn:

• Giảm Muối: Hạn chế tối đa thói quen ăn mặn để bảo vệ mạch máu và kiểm soát chỉ số huyết áp ổn định.
• Tiết chế Đường: Cắt giảm các loại đồ ngọt cùng tinh bột tinh chế để giảm áp lực lên hệ nội tiết, ngăn ngừa nguy cơ đái tháo đường.
• Hạn chế chất béo bão hòa: Tránh xa thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ để giữ cho lòng mạch luôn thông thoáng, ngăn ngừa xơ vữa.

Gợi ý thực đơn mỗi ngày

• Bữa sáng nhẹ nhàng: Một bát cháo yến mạch ấm nóng kết hợp cùng trái cây tươi giúp cung cấp năng lượng bền bỉ và hỗ trợ ổn định đường huyết.
• Bữa trưa thanh đạm: Ưu tiên rau củ luộc ngũ sắc đi kèm với cá hấp. Cách chế biến này giúp giữ trọn vẹn dưỡng chất, giúp hệ tiêu hóa vốn đã yếu của người già không bị quá tải.

Duy Trì Vận Động Và Rèn Luyện Thể Chất Phù Hợp

Việc rèn luyện thân thể không nhất thiết phải là những bài tập cường độ cao, chỉ cần duy trì sự đều đặn, phù hợp với thể trạng. Khi cơ thể được chuyển động liên tục, hệ tuần hoàn sẽ hoạt động trơn tru hơn. Từ đó giúp tăng cường lưu thông máu đến các cơ quan nội tạng. 

Gợi ý bài tập phòng tránh bệnh hay gặp dễ thực hiện cho người cao tuổi

Dựa trên kiến thức sức khỏe khoa học, dưới đây là một số nhóm bài tập dễ thực hiện tại nhà, giúp tăng cường sức khỏe:

Tầm Soát Sức Khỏe Định Kỳ Và Tiêm Chủng Phòng Bệnh

Kiểm tra sức khỏe định kỳ là phương pháp rất hiệu quả trong việc phát hiện bệnh hay gặp. Với người cao tuổi, hãy khám tổng quát mỗi 6 tháng một lần. Đồng thời bố trí các thiết bị tại nhà nhằm theo dõi huyết áp, đường huyết

Đồng thời thực hiện tiêm phòng:

• Cúm
• Phế cầu
• Zona thần kinh

Điều này giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng thường gặp.

Chăm Sóc Sức Khỏe Tinh Thần Và Giấc Ngủ

Sức khỏe tinh thần và thể chất vốn là hai mặt của một thực thể thống nhất. Khi tâm trí thư thái, hệ miễn dịch và các cơ quan nội tạng cũng vận hành trơn tru hơn. Để đẩy lùi những bệnh hay gặp, việc thiết lập một lối sống lành mạnh, ưu tiên giấc ngủ là điều tối quan trọng.

Xây dựng mạng lưới kết nối tinh thần

Sự cô lập xã hội là tác nhân hàng đầu dẫn đến trầm cảm, sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Do đó, việc duy trì tương tác thường xuyên là vô cùng cần thiết. Hãy duy trì:

Gắn kết gia đình: Những cuộc trò chuyện ấm áp cùng con cháu sẽ mang lại niềm vui. Giúp não bộ duy trì khả năng ngôn ngữ, biểu đạt cảm xúc.

Hòa nhập cộng đồng: Tham gia các câu lạc bộ người cao tuổi, hội nhóm thiện nguyện. Hoặc sinh hoạt văn nghệ giúp tạo ra cảm giác được thuộc về, giảm bớt sự trống trải.

Nuôi dưỡng tâm hồn: Các liệu pháp tĩnh tại như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thiền định, … giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm bớt các phản ứng viêm do căng thẳng gây ra.

Xây dựng giấc ngủ chất lượng

Giấc ngủ là thời điểm cơ thể tiến hành sửa chữa các tế bào tổn thương, đào thải độc tố. Một giấc ngủ chất lượng giúp ngăn chặn sự tiến triển của nhiều bệnh hay gặp:

• Thiết lập khung giờ vàng: Duy trì giấc ngủ đủ từ 6 – 8 tiếng mỗi ngày. Thói quen ngủ – thức vào một giờ cố định giúp điều hòa nhịp sinh học. Đem đến tinh thần minh mẫn và ổn định huyết áp.
• Rời xa ánh sáng xanh: Hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính bảng ít nhất 1 giờ trước khi ngủ. Ánh sáng từ các thiết bị này ức chế sản sinh Melatonin (hormone gây ngủ), khiến giấc ngủ bị gián đoạn và không sâu.

Tuổi già là giai đoạn tự nhiên của cuộc sống, nhưng không có nghĩa là phải sống chung với bệnh tật. Việc hiểu rõ bệnh hay gặp, nguyên nhân, cách phòng tránh sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe. Hy vọng Sống Đẹp Khỏe đã đem đến thật nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc từ bài viết này! Hãy luôn cập nhật kiến thức sức khỏe từ chúng tôi bằng cách theo dõi nhé!

*Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.