phòng chống bệnh phổ biến

Đứng trước thực trạng ô nhiễm môi trường sống ngày càng gia tăng, nhiều căn bệnh phổ biến dần xuất hiện với tần suất nhiều hơn. Chúng gây ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc lẫn sức khỏe tinh thần của người bệnh. Một số tình trạng có thể diễn ra âm thầm trong thời gian dài trước khi biểu hiện rõ ràng.

Trong bài viết này, Sống Đẹp Khỏe sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ về các căn bệnh này. Cùng với đó là những phương pháp hữu ích giúp duy trì sức khỏe. Từ đó, bạn có thể chủ động phòng tránh bệnh tại nhà.

Thực Trạng Và Phân Loại Các Nhóm Bệnh Phổ Biến Hiện Nay

Nhóm Bệnh Truyền Nhiễm Theo Mùa

Việt Nam thuộc vùng khí hậu nóng ẩm theo mùa, đây là điều kiện thuận lợi cho các bệnh phổ biến theo mùa thời tiết. Với khí hậu này vi khuẩn, virus và côn trùng phát triển rất nhanh, dẫn đến xu hướng bùng phát bệnh trong cộng đồng.

Một số căn bệnh phổ biến có thể kể đến như cảm cúm, tay chân miệng, …. Đặc biệt là mùa mưa, muỗi sinh sản nhiều, nguy cơ sốt xuất huyết cũng tăng lên. Nếu không được thăm khám chữa trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Nhóm Bệnh Không Lây Nhiễm (Mạn Tính)

Bên cạnh bệnh theo mùa, nhóm bệnh phổ biến không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây.

Nguyên Nhân Gây Bệnh

Nguyên nhân dẫn đến các bệnh này phần lớn đến từ lối sống hiện đại. Mọi người thường bị cuốn vào công việc mà quên đi việc chăm sóc bản thân. Chẳng hạn như ít vận động, ăn nhiều đồ ngọt, thức khuya, chịu áp lực cao trong thời gian dài, …

Khi sức khỏe thể chất lẫn tinh thần không tốt, các căn bệnh thường gặp như: cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, xương khớp, … rất dễ ghé thăm. Đặc điểm chung là chúng sẽ  diễn ra âm thầm. Vì vậy, việc theo dõi sức khỏe thường xuyên là rất quan trọng.

Tác Động Của Ô Nhiễm Môi Trường Đến Sức Khỏe

Ngoài lối sống, môi trường cũng là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến sự gia tăng của các căn bệnh thường gặp. Tại các thành phố lớn, tình trạng bụi mịn, ô nhiễm không khí có thể tác động đến hệ hô hấp.

Trong khi đó, nguồn nước hoặc thực phẩm không đảm bảo vệ sinh cũng có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến khích mỗi người chú ý hơn đến môi trường sống xung quanh, từ việc giữ nhà cửa sạch sẽ đến lựa chọn thực phẩm an toàn.

Chi Tiết 7 Căn Bệnh Phổ Biến Tại Việt Nam Bạn Cần Lưu Ý

Cao Huyết Áp – Bệnh Phổ Biến Liên Quan Đến Tim Mạch

Thông tin chung

Cao huyết áp là một trong những căn bệnh phổ biến liên quan đến tim mạch. Đây là tình trạng áp lực máu đẩy vào thành động mạch quá cao. Hãy tưởng tượng mạch máu của chúng ta như một hệ thống ống dẫn nước. Một khi áp lực nước quá mạnh trong thời gian dài, hệ thống ống này sẽ dần bị hư hại.

Điều đáng lo nhất là căn bệnh này thường không có nguyên nhân rõ ràng. Đôi khi chúng sẽ không có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, bệnh lại âm thầm tiến triển trong nhiều năm, gây tổn hại đến cơ thể.

Triệu chứng bệnh

Dù cho cao huyết áp không có dấu hiệu bệnh rõ rệt. Tuy nhiên, nếu bạn thấy cơ thể xuất hiện những dấu hiệu sau, hãy đi gặp bác sĩ ngay. Cụ thể:

• Đau đầu, chóng mặt: Cảm giác nặng đầu hoặc xây xẩm, đặc biệt là vào sáng sớm.

• Hoa mắt, ù tai: Đôi khi bạn thấy những đốm đen trước mắt hoặc tai nghe tiếng vang lạ.

• Hồi hộp, đánh trống ngực: Cảm giác tim đập nhanh, lo lắng không rõ lý do.

• Chảy máu cam hoặc đỏ mặt: Đây có thể là dấu hiệu áp lực máu đang lên quá cao.

Xem thêm: Top 10 triệu chứng phổ biến báo động về sức khỏe

Biến chứng khôn lường của bệnh cao huyết áp

Tim mạch là một trong những cơ quan chịu nhiều tổn thương nghiêm trọng nhất do bệnh cao huyết áp. Khi huyết áp quá cao có thể làm xơ cứng động mạch, có thể gây nên các tình trạng:

• Đau quặn thắt ngực
• Nhồi máu cơ tim: tình trạng diễn ra khi nguồn máu cung cấp đến tim bị nghẽn hoàn toàn. Dòng máu tắc nghẽn càng lâu sẽ gây nên tổn thương càng lớn.
• Đột quỵ: Xảy ra khi các động mạch cung cấp máu cùng oxy cho não bị tắc nghẽn hoặc vỡ.

Bệnh Tiểu Đường (Đái Tháo Đường)

Tổng quan về bệnh

Tiểu đường là bệnh liên quan đến quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể. Trong nhiều năm gần đây, số người gặp tình trạng này tại Việt Nam có xu hướng tăng lên. 

Phân loại bệnh tiểu đường – Bệnh phổ biến ở nhiều nhóm đối tượng

Có 3 loại đái tháo đường chính:

Type 1: Tuyến tụy bị tấn công, dẫn đến việc cơ thể ngừng sản xuất hoàn toàn Insulin. Hiện tại chưa có nguyên nhân gây bệnh rõ ràng, nhưng virus cùng yếu tố di truyền hiện đang là một trong những nguy cơ lớn.

Type 2: Đây là loại phổ biến nhất (chiếm khoảng 90-95%). Cơ thể vẫn sản xuất được Insulin nhưng tế bào lại “kháng” lại nó hoặc tuyến tụy bị quá tải, không sản xuất đủ.

Tiểu đường thai kỳ: Xảy ra do sự thay đổi nội tiết tố khi mang thai làm tăng lượng đường trong máu của người mẹ.

Dấu hiệu bệnh tiểu đường

Dưới đây là một số dấu hiệu bệnh điển hình, tuy nhiên ở tiểu đường type 2 các dấu hiệu đôi khi sẽ không rõ rệt. Bệnh chỉ được phát hiện hầu hết khi vô tình làm các xét nghiệm có liên quan.

Một số dấu hiệu thường gặp:

• Khát nước nhiều
  
• Đi tiểu thường xuyên
  
• Mệt mỏi kéo dài
  
• Sụt cân bất thường
  

Bệnh Sốt Xuất Huyết

Sốt xuất huyết là một bệnh phổ biến theo mùa tại Việt Nam, thường xuất hiện mạnh vào mùa mưa. Tình trạng này liên quan đến muỗi truyền virus. Khi môi trường có nhiều nước đọng, muỗi dễ sinh sản và phát triển.

Có bao nhiêu loại sốt xuất huyết?

Theo WHO, hiện tại có 2 nhóm sốt xuất huyết chính: nhóm biến chứng nặng và nhóm không biến chứng. Cụ thể:

Sốt xuất huyết thể nhẹ

Khi người bệnh nhiễm virut nhưng lại không có những biến chứng quá nặng. Với nhóm này, bệnh nhân có thể tự điều trị như các triệu chứng sốt thông thường tại nhà.

Dù nhẹ nhưng bạn cũng cần hết sức cẩn thận khi chăm sóc tại nhà. Vì nếu không biết cách chăm sóc cơ thể đúng, rất dễ làm bệnh chuyển biến xấu đi.

Sốt xuất huyết thể nặng

Khi này cơ thể đã phải chịu nhiều tổn thương, có bao gồm các biến chứng nguy hiểm. Phần lớn sốt xuất huyết thể nặng có liên quan để việc rò rỉ huyết tương nghiêm trọng, cơ quan chức năng của cơ thể bị rối loạn.

Nếu như không may gặp phải tình trạng này, người bệnh cần được đưa đi viện cấp cứu ngay lập tức. Nếu không được chữa trị kịp thời rất có thể sẽ dẫn đến tử vong hoặc di chứng nặng về sau.

Cách phòng ngừa bệnh

Để phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết tốt nhất là diệt muỗi, ngăn ngừa muỗi sinh sản. Bằng cách chủ động dọn dẹp các ao tù, nước đọng xung quanh nhà, … 

Ngoài ra, bạn cũng có thể phòng chống muỗi đốt bằng cách mặc quần áo dài tay. Ngủ mùng kể cả là ban ngày, đồng thời trang bị các thiết bị đuổi, diệt muỗi, … Những hành động nhỏ này giúp giảm bớt nguy cơ tiếp xúc với muỗi.

Nhóm Bệnh Phổ Biến Về Đường Hô Hấp

Trong nhóm bệnh phổ biến, các vấn đề về đường hô hấp thường gặp tại các khu vực đô thị đông đúc. Một số căn bệnh thường gặp bao gồm:

• Viêm phổi
  
• Hen suyễn
  
• Viêm đường hô hấp
  

Ô nhiễm không khí, khói bụi cùng thay đổi thời tiết có thể khiến nhiều người cảm thấy khó chịu ở đường hô hấp.

Phòng chống bệnh hô hấp do ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là tác nhân trực tiếp gây ra hàng loạt bệnh lý nguy hiểm. Chẳng hạn như lao, ho gà, viêm phổi, … Vậy nên, để bảo vệ đường hô hấp, chúng ta có thể thực hiện các biện pháp sau:

1. Bảo vệ cá nhân khi ra ngoài

Khi ra ngoài việc đeo khẩu trang là bắt buộc, đặc biệt với những khu vực ô nhiễm, có nhiều bụi mịn. Tuy nhiên, bạn nên ưu tiên các loại khẩu trang có khả năng lọc được bụi mịn PM2.5 cùng vi khuẩn.

Hạn chế việc khẩu trang vải vì chúng không ngăn được các hạt bụi siêu nhỏ.

2. Kiểm soát chất lượng không khí tại nơi ở và làm việc

Tại gia đình, bạn có thể tham khảo các thiết bị như máy lọc không khí. Chúng sẽ giúp loại bỏ bụi bẩn, nấm mốc cùng các loại vi khuẩn gây bệnh. Từ đó tạo ra không gian sống an toàn với bầu không khí đạt chuẩn.

Xung quanh nhà nên trồng cây xanh. Cây xanh đóng vai trò điều hòa không khí tự nhiên, cung cấp oxy giúp môi trường sống trong lành hơn. 

Xem thêm: Mẹo sống khỏe cho dân văn phòng ngồi nhiều

3. Chủ động phòng ngừa lây nhiễm các căn bệnh phổ biến

Các tác nhân gây bệnh hô hấp thường phát tán qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện. Do đó, cần giữ khoảng cách an toàn. Đồng thời tránh tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh trong môi trường không khí kém lưu thông.

Thường xuyên rửa tay, súc họng và vệ sinh mũi sau khi đi từ ngoài đường về. Thao tác này nhằm loại bỏ các tác nhân gây bệnh bám trên bề mặt niêm mạc.

4. Nâng cao ý thức cộng đồng

Hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm: đốt rác, khí thải phương tiện, … Một ý thức tốt từ mỗi cá nhân sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí chung cho toàn xã hội.

Chủ động tiêm vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp như cúm, phế cầu, sởi, … để tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.

Bệnh Gan

Gan là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa của cơ thể. Một số bệnh phổ biến liên quan đến gan tại Việt Nam gồm viêm gan B, viêm gan C.

Triệu chứng bệnh gan

Dưới đây là bảng tổng hợp về triệu chứng bệnh gan phổ biến:

Bệnh Phổ Biến Về Tiêu Hóa

Các vấn đề liên quan đến tiêu hóa cũng thuộc nhóm bệnh phổ biến trong đời sống hiện đại. Hệ tiêu hóa đóng vai trò cốt lõi trong việc chuyển hóa thức ăn thành năng lượng.

Tuy nhiên, đây cũng là hệ cơ quan dễ bị tổn thương nhất trước những tác động từ môi trường và lối sống. Các vấn đề liên quan đến tiêu hóa hiện thuộc nhóm bệnh phổ biến hàng đầu trong đời sống hiện đại. Chúng ảnh hưởng đến gần 10% dân số Việt Nam.

Xem thêm: Tổng hợp các bệnh thường gặp tại Việt Nam

Một số tình trạng thường gặp

Các bệnh lý tiêu hóa thường được chia thành hai nhóm: rối loạn chức năn và bệnh lý thực thể.

• Viêm dạ dày: Là tình trạng lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày bị sưng viêm hoặc bào mòn. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc dữ dội vùng thượng vị (trên rốn). Kèm theo ợ hơi, ợ chua và buồn nôn. 

• Viêm đại tràng: Xảy ra khi niêm mạc đại tràng (ruột già) bị viêm nhiễm hoặc tổn thương. Triệu chứng điển hình bao gồm đau bụng dọc khung đại tràng. Hay rối loạn đại tiện (lúc táo bón, lúc tiêu chảy), phân có thể lẫn chất nhầy hoặc máu.

• Khó tiêu (Dyspepsia): Đây thường là triệu chứng của rối loạn tiêu hóa chức năng. Người bệnh có cảm giác bụng căng to, đầy trướng ngay cả khi ăn ít, ợ hơi liên tục.

Nguyên nhân có thể liên quan đến

Sự gia tăng các bệnh tiêu hóa chủ yếu bắt nguồn từ vi khuẩn cùng thói quen sinh hoạt:

• Ăn uống không đúng giờ: Việc bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng. Hoặc ăn quá khuya khiến nhịp sinh học của dạ dày bị đảo lộn. Axit dịch vị tiết ra gây tổn thường niêm mạc dạ dày.

• Thực phẩm thiếu vệ sinh: Đây là con đường chính dẫn đến nhiễm khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn H.pylori (HP). Đây tác nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tại Việt Nam. 

• Căng thẳng kéo dài (Stress): Stress kéo dài làm tăng tiết axit dạ dày và thay đổi nhu động ruột. Việc này dẫn đến các hội chứng như trào ngược (GERD) hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS).

• Lạm dụng thuốc: Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs) hoặc kháng sinh bừa bãi, …  có thể làm mỏng niêm mạc dạ dày, gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Bệnh Xương Khớp

Bệnh xương khớp ngày càng phổ biến, đặc biệt ở những người làm việc văn phòng hoặc ít vận động.

Dấu hiệu thường gặp

Các triệu chứng xương khớp thường tiến triển âm thầm. Bắt đầu từ những cơn mỏi nhẹ đến khi gây cản trở sinh hoạt:

• Đau nhức khớp: Cảm giác đau âm ỉ hoặc nhói buốt tại các cụ thể. Chẳng hạn vị trí như cổ tay, thắt lưng, đầu gối hoặc cổ vai gáy.

• Cứng khớp vào buổi sáng: Đây là dấu hiệu điển hình của viêm khớp hoặc thoái hóa. Người bệnh thường thấy khó cử động các khớp ngay khi vừa thức dậy. Thường mất khoảng 15 – 30 phút xoa bóp mới có thể vận động bình thường.

• Hạn chế vận động: Các khớp không còn linh hoạt, khó thực hiện các động tác. Chẳng hạn như cúi người, xoay cổ hoặc cầm nắm vật nặng. Đôi khi khớp phát ra tiếng lục cục, lạo xạo khi di chuyển.
  

Lối sống hiện đại “âm thầm” gây ra bệnh

Hệ khung xương của chúng ta cần sự chuyển động để duy trì dịch khớp cùng độ dẻo dai của dây chằng. Việc duy trì các thói quen bên dưới là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh xương khớp.

• Ngồi lâu trước máy tính: Duy trì một tư thế quá lâu gây áp lực tĩnh cực lớn lên đĩa đệm cột sống. Có thể làm co cứng các nhóm cơ vùng cổ, vai.

• Tư thế sai lệch: Việc cúi đầu xem điện thoạihoặc ngồi cong lưng, … sẽ làm biến đổi đường cong sinh lý của cột sống, dẫn đến thoát vị đĩa đệm sớm.

• Ít vận động: Khi cơ bắp không được rèn luyện, chúng sẽ yếu đi. Tình trạng kéo dài khiến chúng không thể hỗ trợ nâng đỡ sức nặng cơ thể. Từ đó khiến toàn bộ áp lực đổ dồn trực tiếp vào các đầu khớp.

Giải Pháp Phòng Tránh Bệnh Phổ Biến – Bảo Vệ Sức Khỏe Gia Đình

Xây Dựng Chế Độ Dinh Dưỡng “Xanh” Và Cân Bằng

Mặc dù nhiều bệnh phổ biến có thể xuất hiện trong cuộc sống. Tuy nhiên, mỗi người trong chúng ta vẫn có thể chủ động xây dựng lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe. Đơn giản nhất là bắt đầu với bữa ăn hằng ngày.

Nguyên tắc xây dựng bữa ăn lành mạnh

Dựa trên nguyên tắc xây dựng bữa ăn dinh dưỡng, Sống Đẹp Khỏe gợi ý đến bạn đọc bảng bên dưới. Quy tắc đặc biệt dễ áp dụng, kể cả là với người có lối sống bận rộn.

Duy Trì Thói Quen Vận Động Và Kiểm Soát Cân Nặng

Ngoài giảm cân & giữ dáng, hoạt động thể chất ngày nay còn giúp cơ thể duy trì sự linh hoạt, cải thiện tinh thần. Nếu như bạn là dân văn phòng, hãy thực hiện các động tác đơn giản. Chẳng hạn như vươn vai, đứng dậy đi lấy nước uống, … giữ cho cơ luôn có khoảng thời gian hoạt động.

Hoặc dành thời gian 30 – 60 phút mỗi ngày để thực hiện các bài tập thể dục đơn giản. Cụ thể là: đi bộ, đạp xe, tập yoga cường độ nhẹ, … Vận động đều đặn mỗi ngày sẽ giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Tầm Soát Sức Khỏe Định Kỳ Và Tiêm Chủng Phòng Bệnh

Vậy khi nào đi bác sĩ? Đây ắt hẳn là câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc. Vì nếu như cơ thể bình thường, với cuộc sống bận rộn, chúng ta lại quyên mất việ khám định kỳ.

Tuy nhiên việc theo dõi sức khỏe định kỳ giúp mỗi người hiểu rõ hơn về tình trạng cơ thể. Đồng thời giúp chúng ta chủ động phát hiện ra những bệnh lý không có những triệu chứng cụ thể.

Các bệnh phổ biến tại Việt Nam thường liên quan đến lối sống, môi trường cùng thói quen sinh hoạt hàng ngày. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc một góc nhìn tổng quan về các căn bệnh này. Từ đó hình thành thói quen, điều chỉnh lối sống phù hợp. Hãy theo dõi Sống Đẹp Khỏe để luôn cập nhật các kiến thức hữu ích nhé!

*Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.