Thời tiết thay đổi chính là môi trường lý tưởng khiến bệnh theo mùa thường gặp ở trẻ em bùng phát. Bởi hệ miễn dịch ở trẻ chưa hoàn thiện, rất dễ bị tác động bởi yếu tố môi trường. Khi bị nhiễm bệnh, trẻ chán ăn, sụt cân, … ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất của trẻ.
Hiểu được vấn đề này, Sống Đẹp Khỏe sẽ cung cấp những dấu hiệu phát hiện bệnh từ sớm. Bên cạnh đó là cách phòng ngừa bệnh khi thời tiết chuyển mùa. Giúp các bậc phụ huynh có thể chăm sóc trẻ nhỏ tốt hơn, giảm tối đa tình trạng bệnh vặt.
Top 5 Nhóm Bệnh Theo Mùa Phổ Biến Nhất Ở Trẻ Em Hiện Nay
Nhóm Bệnh Đường Hô Hấp
Cảm Lạnh
Dấu hiệu bệnh cảm lạnh theo mùa của trẻ
Đây là bệnh theo mùa thường gặp nhất ở trẻ khi thời tiết có sự thay đổi. Đây là tình trạng nhiễm virus cấp tính, gây ảnh hưởng đến đường hô hấp. Trong thời gian dài nếu không thể điều trị triệt để sẽ rất dễ dẫn đến biến chứng. Chẳng hạn như hen suyễn, viêm phổi, …
Triệu chứng nhận biết bệnh sớm là đau đầu, cảm lạnh. Trẻ sẽ cảm nhận được sự đau rát cổ họng, nghẹt mũi, hắt hơi. Cha mẹ cũng có thể quan sát trẻ em thông qua những biểu hiện như mệt mỏi, sốt.
Hướng điều trị
Thông thường cảm lạnh ở trẻ em có thể tự khỏi mà không cần can thiệp điều trị y tế quá phức tạp. Dù vậy, phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan, bởi bệnh có thể biến chứng bất cứ lúc nào. Trong giai đoạn đầu của bệnh, hãy tập trung bổ sung vitamin C, kẽm, đảm bảo bé uống đủ nước.
Nếu như tình trạng không thuyên giảm mà có xu hướng tiến triển nặng hơn. Bé cần được đưa đến bệnh viện thăm khám ngay. Tránh tình trạng bệnh chuyển xấu mà không được can thiệp y tế kịp thời.
Cúm Mùa
Bệnh cúm mùa có nguyên nhân từ virus Influenza gây nên. Với người lớn có sức đề kháng cao thông thường sẽ rất dễ điều trị. Tuy nhiên, trẻ em có thể mắc các vấn đề nghiêm trọng hơn về hô hấp, có thể dẫn đến tử vong.
Dấu hiệu bệnh thường gặp khi bị cúm ở trẻ là sốt cao (trên 39 độ C). Đi kèm với các cơn ớn lạnh, đau đầu. Có thể xảy ra tình trạng ho kéo dài, buồn nôn, tiêu chảy.
Cách Điều Trị
Tùy vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng bệnh cảm cúm và thể trạng của bé. Bác sĩ sẽ tiến hành kê đơn giúp bé giảm đau, hạ sốt. Khi chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần đặc biệt chú ý về phản ứng của bé với thuốc. Nếu bệnh tình không thuyên giảm, hãy tiến hành đưa trẻ trở lại viện kịp thời để điều trị.
Viêm Họng
Nhận biết bệnh viêm họng ở trẻ
Viêm họng là một trong những bệnh theo mùa phổ biến ở trẻ tại Việt Nam. Đa phần nguyên nhân gây bệnh là do nhiễm khuẩn hoặc virus. Trong đó liên cầu khuẩn nhóm A là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất.
Trẻ sẽ có biểu hiện khàn giọng nói, đi kèm với sổ mũi, nổi phát ban trên da hay tiêu chảy.
Chăm sóc trẻ khi bị bệnh theo mùa là viêm họng
Với trẻ gặp phải bệnh viêm họng, phụ huynh cần cho bé nghỉ ngơi nhiều, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý. Đồng thời tuân thủ tuyệt đối theo hướng dẫn của bác sĩ. Tránh việc áp dụng các mẹo dân gian thiếu khoa học khiến trẻ mệt mỏi hơn.
Nhóm Bệnh Truyền Nhiễm Qua Đường Tiêu Hóa
Tiêu Chảy Cấp
Bệnh thường do virus hoặc ký sinh trùng gây ra. Đây là bệnh theo mùa thường gặp ở trẻ có thể điều trị tại nhà. Tuy nhiên, nếu không biết chăm sóc đúng cách, trẻ có thể trụy mạch rồi tử vong.
Tình trạng phân lỏng có chất nhầy, trẻ nôn ói đau bụng, … là những biểu hiện bệnh lý phổ biến.
Điều trị bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ
Tùy vào tác nhân gây bệnh, cách chăm sóc và điều trị cho trẻ sẽ có sự khác biệt:
- Do Virus: Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Cha mẹ cần tập trung vào các biện pháp hỗ trợ. Chẳng hạn như bù đủ nước cùng điện giải, duy trì chế độ ăn hợp lý theo lứa tuổi. Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc đường, để trẻ nghỉ ngơi đầy đủ.
- Do Vi khuẩn: Trẻ có thể cần dùng kháng sinh theo chỉ định. Trường hợp triệu chứng nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên các biện pháp chăm sóc hỗ trợ để cơ thể tự phục hồi.
- Nguyên nhân từ tác dụng phụ của kháng sinh: Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dừng thuốc. Hãy tham khảo ngay ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn.
Rối Loạn Tiêu Hóa
Vì sao trẻ bị rối loạn tiêu hóa?
Ngay khi nhận thấy trẻ có những biểu hiện như thay đổi thói quen ăn uống, cân nặng bất thường. Cha mẹ cần đưa trẻ đi bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác gây rối loạn.
Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa
Khi thực hiện chăm sóc tại nhà với bệnh theo mùa này, phụ huynh cần đảm bảo bé có đủ thời gian nghỉ ngơi. Đồng thời chủ động bổ sung thêm dịch/ nước uống cho bé. Có thể tạo dựng những hoạt động vui chơi, giúp tinh thần trẻ thoải mái để cải thiện những biểu hiện rối loạn tiêu hóa.
Xem thêm: Sai lầm tai hại trong cách chăm sóc khi bị bệnh tại nhà
Bệnh Tay Chân Miệng
Đây là nhóm bệnh phổ biến theo mùa, thường bùng phát vào mùa xuân – hè và đôi khi kéo dài sang mùa thu. Đặc điểm bệnh tay chân miệng là cảm lạnh kéo dài từ 3 ngày trở lên. Giai đoạn toàn phát trẻ có thể bị nôn nhiều lần, có đốt phát ban xuất hiện tại lòng bàn tay, chân, …
Điều Trị Bệnh Tay Chân Miệng
Phụ thuộc tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ có hướng xử lý bệnh khác nhau. Phụ huynh cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của bác sĩ để bệnh mau thuyên giảm.
Lưu ý: Khi trẻ có dấu hiệu, cha mẹ cần lập tức đi khám. Sau đó thực hiện công tác cho trẻ điều trị bệnh tại nhà, tránh trường hợp lây bệnh cho những trẻ em khác tại trường học.
Nhóm Bệnh Do Côn Trùng Trung Gian
Mùa mưa là thời điểm bùng phát những bệnh theo mùa nguy hiểm gây bởi vật trung gian.
Sốt Xuất Huyết
Vật trung gian truyền bệnh
Nguyên nhân gây bệnh do virus Dengue với vật trung gian truyền bệnh là do muỗi vằn. Loài này xuất hiện phổ biến ở các khu vực nhiệt đới, cận nhiệt đới. Nếu không được kịp thời phát hiện và điều trị, bệnh có thể gây tử vong.
Một số biểu hiện phổ biến là sốt cao lên tới tận 40 độ C. Cơ thể rất dễ bầm tím và xuất hiện những nốt phát ban. Đi kèm với đó là chảy máu mũi hoặc nướu răng.
Cách điều trị bệnh
Đến thời điểm hiện tại thì sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc đặc trị. Vậy nên với những trường hợp có triệu chứng năng, bác sĩ sẽ truyền dịch qua tĩnh mạch, đồng thời bổ sung chất điện giải nhằm bù những chất bị mất khi bệnh. Thậm chí cần phải truyền máu nếu như trường hợp bệnh quá nặng.
Xem thêm: 10 triệu chứng thường gặp cảnh báo sức khỏe
Viêm Não Nhật Bản
Bệnh có xuất phát điểm từ virus viêm não Nhật Bản, truyền qua vật trung gian là muỗi. Khi bị virus tấn công, trẻ có thể bị di chứng như liệt cứng, rối loạn tính cách, … thậm chí trường hợp nặng còn có thể đe dọa cả tính mạng, dẫn đến tử vong.
Trẻ khi bệnh thường có các triệu chứng như rối loạn vận động, sốt cao, nôn, co giật. Đôi khi gặp phải tình trạng khó nói, li bì, hôn mê.
Cần làm gì khi trẻ có triệu chứng bị viêm não Nhật Bản
Hướng xử lý khi phát hiện trẻ bị bệnh viêm não Nhật Bản
Hiện vẫn chưa có phương pháp đặc trị cho bệnh viêm não Nhật Bản. Thông thường trẻ sẽ được chỉ định nằm viện để được theo dõi, điều trị sát sao. Trong quá trình này, ba mẹ hãy quan tâm chăm sóc trẻ nhiều hơn. Cho trẻ uống nhiều nước và uống thuốc đúng với lời dặn của bác sĩ.
Xem thêm: 7+ bệnh thường gặp ở trẻ em
Dấu Hiệu Cảnh Báo Và Cách Xử Lý Khi Trẻ Mắc Bệnh Theo Mùa
Khi Nào Cha Mẹ Có Thể Tự Theo Dõi Và Chăm Sóc Trẻ Tại Nhà?
Khi phát hiện triệu chứng bệnh theo mùa ở cấp độ nhẹ. Cha mẹ hoàn toàn có thể chăm sóc trẻ tại nhà như sau:
Giữ ấm cho trẻ
Nhiệt độ lạnh khi trời mưa có thể làm suy yếu sức đề kháng của trẻ. Từ đó gia tăng nguy cơ mắc phải các bệnh hay gặp về đường hô hấp. Phụ huynh cần giữ ấm cho trẻ bằng cách mặc trang phục dài. Đảm bảo rằng phần cổ, tay, chân của trẻ vào buổi đêm khi ngủ đã được giữ ấm đúng cách.
Vệ sinh cho trẻ đúng cách
Hướng dẫn vệ sinh cho trẻ nhỏ đúng cách tại nhà
Để chủ động phòng tránh các bệnh hô hấp cùng bệnh theo mùa, ba mẹ nên rèn luyện cho trẻ 2 nhóm thói quen vệ sinh sau:
- Vệ sinh cá nhân hàng ngày
- Tắm rửa & Thay đồ: Tắm rửa mỗi ngày và thay quần áo thường xuyên để loại bỏ vi khuẩn, virus tích tụ trên da.
- Chăm sóc răng miệng: Duy trì thói quen đánh răng để giảm thiểu mầm bệnh trong khoang miệng.
- Thói quen ngăn ngừa lây nhiễm
- Sát khuẩn tay: Rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước để tiêu diệt vi trùng.
- Hạn chế tiếp xúc: Dặn trẻ không chạm tay lên mắt, mũi, miệng và đeo khẩu trang khi ra ngoài.
- Phép lịch sự khi ốm: Hướng dẫn trẻ xì mũi vào khăn giấy, ho hoặc hắt hơi vào khuỷu tay để tránh phát tán mầm bệnh ra môi trường.
Xem thêm: Mẹo dân gian thị ho tại nhà
Duy trì không gian sống thoáng mát
Để ngăn ngừa các bệnh giao mùa ở trẻ, việc duy trì một không gian sống sạch sẽ là vô cùng cần thiết. Phụ huynh nên thực hiện vệ sinh nhà cửa định kỳ. Đồng thời, khử trùng các bề mặt tiếp xúc nhằm loại bỏ triệt để bụi bẩn.
Bên cạnh đó, việc điều tiết nhiệt độ không khí sẽ giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, virus. Từ đó tạo nên một lá chắn vững chắc, giúp bảo vệ sức khỏe cùng hệ hô hấp non nớt của trẻ một cách chủ động.
Các Dấu Hiệu Báo Động Cần Đưa Trẻ Đến Cơ Sở Y Tế Ngay Lập Tức
Không phải căn bệnh theo mùa nào ở trẻ cũng có thể tự chăm sóc tại nhà. Vậy nên ngay khi trẻ có những dấu hiệu bất thường, cha mẹ cần lập tức đưa trẻ đi đến cơ sở y tế ngay. Dưới đây là một số triệu chứng cảnh báo:
- Sốt cao liên tục trên 2 ngày, đã thực hiện cách biện pháp hạ sốt nhưng không thuyên giảm.
- Co giật không kiểm soát
- Khó thở hoặc thở nhanh
- Bỏ bú, không ăn uống
- Lừ đừ, ngủ li bì
Ngoài ra, cần tránh:
- Tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có hướng dẫn
- Nghe theo mẹo truyền miệng thiếu cơ sở
Sai Lầm Phổ Biến Của Phụ Huynh Khi Chăm Sóc Trẻ Ốm
Những sai lầm cần tránh khi chăm sóc trẻ tại nhà
Trong thực tế, nhiều cha mẹ vì lo lắng mà vô tình mắc sai lầm khi tự chăm sóc bệnh theo mùa cho trẻ. Chẳng hạn như lạm dụng thuốc hạ sốt đối với trẻ. Thực hiện những phương pháp chữa bệnh thiếu khoa học khiến tình trạng bệnh nặng thêm.
Những phương pháp này có thể khiến tình trạng bệnh nặng nề hơn. Trẻ không những không hết bệnh mà còn có thể gặp thêm những biến chứng bệnh nặng khác!
Chiến Lược Phòng Ngừa Bệnh Theo Mùa Toàn Diện Cho Trẻ
Tiêm Chủng Đầy Đủ Để Phòng Ngừa Bệnh Cho Trẻ
Tiêm chủng hiện đang là một trong những phương pháp rất hữu hiệu để phòng ngừa bệnh chủ động. Dưới đây là bảng tổng hợp lịch khuyến nghị tiêm chủng mà Sống Đẹp Khỏe đã tổng hợp cho trẻ từ 0 – 24 tháng tuổi:
Giai đoạn |
Loại Vắc xin / Kháng thể |
Phòng bệnh |
| Trong 24h đầu sau sinh | Vắc xin Viêm gan B | Viêm gan B |
| Trong 1 tháng đầu | Vắc xin BCG | Lao |
| Từ 1 ngày tuổi – 24 tháng | Kháng thể đơn dòng RSV | Virus hợp bào hô hấp (RSV) |
| Sớm nhất từ 6 tuần tuổi | Rotavirus (đường uống)
Vắc xin Phế cầu khuẩn Vắc xin 5 trong 1 / 6 trong 1 Vắc xin Não mô cầu A, C, Y, W-135 |
Tiêu chảy cấp
Viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa Bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib Viêm màng não do não mô cầu |
| Từ 2 tháng tuổi | Vắc xin Não mô cầu B (Bexsero) | Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm B |
| Từ 6 tháng tuổi | Vắc xin Cúm
Vắc xin VA-Mengoc-BC |
Cúm mùa
Viêm màng não do não mô cầu nhóm B, C |
| Từ 9 tháng tuổi | Vắc xin Imojev
Vắc xin Priorix Vắc xin Varilrix Vắc xin Menactra |
Viêm não Nhật Bản
Sởi, Quai bị, Rubella Thủy đậu Viêm màng não do não mô cầu |
| Từ 12 tháng tuổi | Vắc xin MMR II / Proquad
Vắc xin Varivax / Varicella / Barycela Vắc xin kết hợp Viêm gan A+B |
Sởi, Quai bị, Rubella, (Thủy đậu)
Thủy đậu Viêm gan A và Viêm gan B |
Chế Độ Dinh Dưỡng Và Sinh Hoạt Khoa Học Để Tăng Sức Đề Kháng
Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học cho trẻ
Dinh dưỡng hợp lý chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng hệ miễn dịch vững vàng cho trẻ. Các loại trái cây họ cam quýt, quả mọng, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc là thực phẩm tốt. Giúp cung cấp nguồn vitamin C, E cùng các chất chống oxy hóa thiết yếu giúp tăng cường sức đề kháng.
Bên cạnh đó, việc bổ sung thực phẩm chứa men vi sinh như sữa chua sẽ giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột. Hỗ trợ trực tiếp cho chức năng miễn dịch của cơ thể. Để bảo vệ sức khỏe tối ưu, ba mẹ nên hạn chế tối đa các món ăn vặt nhiều đường hay thực phẩm chế biến sẵn. Đồng thời khuyến khích trẻ uống đủ nước, hỗ trợ quá trình thanh lọc độc tố hiệu quả.
Xem thêm: 5 cách giữ dáng sau sinh giúp mẹ nhanh lấy lại vóc dáng
Bảng Gợi Ý Về Những Thực Phẩm Tăng Cường Đề Kháng Ở Trẻ
Hạn chế bệnh theo mùa ở trẻ, phụ huynh có thể tham khảo một số loại thực phẩm trong bảng sau. Bảng thực phẩm được gợi ý dựa trên nền tảng kiến thức sức khỏe khoa học.
| Nhóm thực phẩm | Thực phẩm tiêu biểu | Dưỡng chất chính | Vai trò đối với đề kháng |
| Trái cây mọng & Họ cam quýt | Cam, quýt, bưởi, dâu tây, việt quất, kiwi | Vitamin C, Chất chống oxy hóa | Kích thích sản sinh tế bào bạch cầu, bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của virus. |
| Rau củ màu sắc | Bông cải xanh, rau chân vịt, cà rốt, ớt chuông | Vitamin A, C, E, Beta-carotene | Củng cố hàng rào niêm mạc (mắt, mũi, miệng) ngăn vi khuẩn xâm nhập. |
| Thực phẩm giàu Kẽm | Thịt bò, tôm, cua, các loại đậu, hạt bí | Kẽm (Zinc) | Hỗ trợ quá trình phân chia tế bào miễn dịch và giúp vết thương nhanh lành. |
| Thực phẩm giàu Probiotics | Sữa chua, phô mai, các loại thực phẩm lên men | Lợi khuẩn | Cân bằng hệ vi sinh đường ruột – nơi tập trung hơn 70% hệ miễn dịch của cơ thể. |
| Gia vị & Thảo mộc | Tỏi, hành, gừng, nghệ | Allicin, Curcumin | Có đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên, giúp giảm nhẹ các triệu chứng cảm cúm. |
| Các loại hạt & Ngũ cốc | Hạnh nhân, hạt óc chó, ngũ cốc nguyên hạt | Vitamin E, Omega-3 | Tăng cường khả năng chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng từ môi trường. |
Bệnh theo mùa ở trẻ em là điều khó tránh khỏi, đặc biệt trong điều kiện thời tiết thay đổi liên tục như hiện nay. Tuy nhiên, nếu hiểu rõ các dấu hiệu, biết cách chăm sóc phù hợp. Việc chữa khỏi bệnh sẽ trở nên rất dễ dàng. Nếu thấy thông tin hữu ích, hãy theo dõi Sống Đẹp Khỏe nhé!
*Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.
